علم و کاراته

چکیده : مقاله حاضر به بررسی تأثیرعلوم مکانیک و پزشکی روي کاراته و اثر متقابل این ورزش روي مطالعات علمی
م یپردازد. بکارگیري فنون شبیه سازي اندام ها و بررسی سیالاتی تنفس از طریق علم بیومکانیک آشنایی هاي لازم جهت پیشگیري
از آسیب اندام هاي خارجی و امکان کنترل تنفسی را فراهم م یکند. از طرف دیگر تأثیر شگرف روشهاي تنفسی کاراته خصوصاً
ایبوکی بر سیستم تنفسی و عصبی نشان م یدهد که تکیه این ورزش بر حفظ سلامتی روحی (سبک کیو کوشین کاي) غالب بر
سلامتی جسمی تا چه اندازه می تواند در بهبود سلامت زندگی فردي و اجتماعی مؤثر باشد.
واژه هاي کلیدي: کاراته، ایبوکی، کیوکوشین کاي، بیومکانیک، اسپیروگرام
مقدمه: کاراته فرمی مرتب شده جنگیدن با دست خالی است که انعکاسی از آداب و رسوم ملت شرق آسیا م یباشد (عقیده بر
اینست که کاراته از چین آغاز شده و از طریق جزایر ریوکو در سال 1992 توسط پروفسور گیچین فوناکوشی از اهالی اوکیناوا به
ژاپن آمده است). این ورزش علاوه بر نرمش و گرم کردن بدن در هر جلسه (حداکثر تا 20 دقیقه که با بالا رفتن سن افزایش می
یابد) نیاز به برخی آمادگی هاي روحی دارد که قسمتی از آن از طریق روشهاي خاص تنفسی صورت م یگیرد. همچنین مطالعه
کشیدگی ،حد تحمل عضلات و ظرفیت تنفسی در بهبود راندمان تأثیر کاراته می تواند مؤثر باشد.
تحلیل پزشکی: گرم کردن بدن سبب افزایش تحریک پذیري واحدهاي عصبی می شود. از سوي دیگر قدرت نگه داري عضله را
افزایش می دهد. به طور مثال، انجام حرکات کششی، دو هاي نرم و آرام، نرم شهاي آرام، حرکات بالستیک و انعطافی به توسعه
آمادگی و فعال کردن آنزیم هاي موجود در فیبرهاي عضلانی جهت آزاد سازي سریع انرژي از سیستم هاي فسفاژن و گلیکلیز
بی هوازي منجر می شود و نیز با افزایش دادن جریان خون شریانی در عضلات سبب آمادگی قلب جهت افزایش برون دهی آن در
طول فعالیت ورزشی می شود. یکی از محبوب ترین سبک هاي کاراته ،کیوکوشین کاي است که تأکید اساسی روي تمرینات
تنفسی و استقامتی و تکیه بر حفظ سلامتی روحی و جسمی (عمدتاً از طریق این تمرینات) دارد.
از جمله روشهاي تنفسی ایبوکی م یباشد. در این روش هوا به آرامی وارد ریه م یشود طوریکه صداي تنفس شنیده نشود و هوا با
فشار زیاد وارد ریه ها م یشود به طوریکه عضلات شکم سفت م یشوند. نفس کشیدن بسیار آرام زمان لازم را براي ایجاد و
فرستادن ایمپالسهاي عصبی تنفسی از بصل النخاع و پل مغزي بدون دخالت ایمپالسهاي مزاحم ناشی از استرس عصبی فراهم
مجموعه مقالات همایش ملی علم و کاراته، اول تا سوم آبان 1390 دانشگاه تبریز
م یکند. مطالعه منحنی اسپیروگرام نیز نشان می هد که تنفس آرام و عمیق سبب افزایش حجم ذخیره دمی شده و حجم اکسیژن
کافی را براي فرآیند خونرسانی در فعالیت شدید بدنی فراهم م یکند (بالا بودن حجم اکسیژن سبب رشد شریانچه ها و افزایش
حجم خونرسانی شده و در بخش مغزي این عمل سبب عملکرد بهتر سیستم عصبی می شود). از طرفی در ایبوکی، بازدم با ایجاد
صداي بسیار بلند و حرکت دستان مشت شده به سمت پایین است که این تخلیه صوتی می تواند با آزاد کردن انرژي صوتی از
خستگی حاصل از امواج صوتی مزاحم جلوگیري نماید.
علم مکانیک: با شبیه سازي رفتار بدن در حین عملیات ورزشی می توان از سیستم سازي و بکارگیري روشهاي عددي براي
افزایش راندمان بدن بهره جست. به طور مثال، در عمل بلاك که شخص حالت دفاع با خم کردن زانو و بلوکه کردن ضربه را دارد
می توان مدل سه درجه آزادي را براي تعریف حرکات اعضایی نظیر پا، استخوان طویل ساق و ران که توسط مفصل هاي بدون
اصطکاك غلتشی در مچ، زانو و خاصره به هم متصل شد هاند، در نظر گرفت و معادلات حرکت سیستم غیر خطی را از روش هاي
عددي حل کرد.
نتیج هگیري: همانطور که بیان شد می توان با تلفیق علوم مختلف اثر متقابل علم و ورزش(در این مورد کاراته) را روشن ساخت .
همچنین با بهره گیري از علومی نظیر ریاضیات (استفاده از سریهاي فوریه جهت شبیه سازي دیاگرام اسپیروگرام در ارزیابی عمل
ریه ها ) تأثیر شگرف ورزش هایی نظیر کاراته را در بهبود عملکرد سیستم هاي مهم بدن ارزیابی کرد.
منابع
1. McGhee , R.B , Koozekanani , S.H and Rahmani , S "Dynamic modeling of human Locomition"
2. Guyton , Arthure "Medical Phisiology "
3. www.aftabir.com/articales/category/6/

آریا خانی
دانشجوي کارشناسی ارشد مهندسی مکانیک دانشگاه تبریز

میزان شیوع آسیبهاي ورزشی کاراتهکاران نخبهي خراسان رضوي

مقدمه: با افزایش آگاهی نسبت به شیوع و مکانیزم رخداد آسیب در رشتههاي مختلف ورزشی میتوان از آسیب ورزشکاران و
پایان زود هنگام دوران ورزشی ورزشکاران جلوگیري کرد. از اینرو، هدف از این پژوهش بررسی میزان شیوع آسیبهاي ورزشی
کاراتهکاران نخبه خراسان رضوي اعزامی به مسابقات قهرمانی کشور میباشد.
روش تحقیق: تحقیق حاضر از نوع توصیفی -گذشته نگر است. ابزاراین تحقیق پرسشنامه آسیبهاي ورزشی بود که در میان 23
24 به طور مستقیم توزیع /2±3/ ورزشکار شرکت کننده در اردوي آماده سازي تیم کاراته استان خراسان رضوي با میانگین سن 8
تجزیه وتحلیل شد. spss و دادههاي آن به وسیله نرم افزار آماري 19
یافته هاي تحقیق: نتایج به دست آمده از این پژوهش نشان میدهد که از مجموع آسیبها، اندام تحتانی به میزان 56 % و
سروصورت با 24 % بالاترین میزان آسیب را داشته است. کبودي، سائیدگی و بریدگی در سرو صورت، انگشتان دست و پا، زانو و
کشکک به میزان 72 % و گرفتگی و کوفتگی به میزان 22 % در گردن، پشت، کتف، کمر و ران در کاراتهکاران مشاهده شد و هم
چنین 69 % از ورزشکاران دچار آسیب در ناحیه اندام تحتانی و 59 % از آنان در ناحیه سروصورت شده بودند.
نتیج هگیري: با توجه به نتایج بهدست آمده و میزان شیوع آسیب ها در نواحی مختلف بدن ضروري است مربیان و ورزشکاران
رشته ورزشی کاراته به آسیبهاي ذکرشده توجه بیشتري کنند و درکنارآن از راهکارهاي مناسب براي جلوگیري ازآسیبها استفاده
کنند.
کلمات کلیدي: آسیبهاي ورزشی، کاراتهکاي نخبه
1.

مرتضی قالیباف طوسی نژاد 1، سیدمصطفی حقانی ثانی 2
1. کارشناس ارشد تربیت بدنی دانشگاه آزاد اسلامی مشهد، 2. کارشناسی ارشد تربیتبدنی دانشگاه بوعلی همدانMorteza.toosi@gmail.com

آسیب هاي کاراته سبک کیوکوشین در مردان رده سنی بزرگسالان

مقدمه: کیوکوشین کاي یکی از سب کهاي کاراته و یکی از محبو بترین رشته هاي رزمی در سراسر دنیاست. این رشته از عناصر
مختلفی نشأت گرفته که شامل تجریبات اویاما و تکنی کهاي دیگر سب کهاي کاراته بوجود آمده است. کیوکوشین کاي از سه لغت
کیوکو (بالاترین) شین (روح) و کاي (گروه) تشکیل شده است. تاکید این سبک روي مبارزه واقعی از راه نزدیک است. در
کیوکوشین کاي براي کاستن مقاومت حریف از تکنی کهایی بطور متوالی استفاده م یشود. این سبک تأکید زیادي بر روي تمرینات
تنفسی و استقامتی دارد. از اینرو هنرجوي کیوکوشین بعد از سالها تمرینات مکرر داراي اندامی ورزیده م یگرد. در سبک
کیوکوشین تکیه اصلی بر حفظ سلامتی توام جسمی و روحی است و در مبارزات کیوکوشین و اساساً در فلسفه آن پیروزي به هر
قیمتی بر حریف مقابل معنایی ندارد. در فلسفه متعالی کیوکوشین هدف غائی تناوري جسم براي رسیدن به مکارم عالیه اخلاقی
است و به هیچ روي خشونت در سبک کیوکوشین جایگاهی ندارد چرا که اساسا خشونت و کیوکوشن در تقابلند نه در تعامل. کیو
کوشین نه تنها خشن نیست بلکه سعی در پرورش روحیه لطافت، افتادگی، و بزرگ منشی را در هنرجو دارد. دوجوي مرکزي این
سبک همانند دیگر رشت ههاي ورزشی ژاپن (هونبو) نام دارد و در سال 1961 توسط اویاما در توکیو بنیان نهاده شد. بعد از فوت
اویاما افراد زیادي مدعی رهبري سازمان فدراسیون شدند. در زمینه آسیب شناسی کاراته تحقیقات زیادي صورت نگرفته است.
دکتر ضیایی و همکارانش در تحقیقی آسیب هاي ورزشی کاراته را در سبک شوتوکان در دختران نونهال و نوجوان بررسی کردند؛
اما در مورد آسیب کیوکوشین تاکنون هیچ مطالع ه اي صورت نگرفته است.
روش تحقیق: این مطالعه بر روي مردان بزرگسال شرکت کننده در مسابقات قهرمانی استانی جهت انتخابی کشوري سبک
90 انجام گرفته و این مسابقات بصورت آزاد برگزار شده است به منظور ثبت اطلاعات فردي فرمی - کیوکوشین در سالهاي 89
حاوي سوابق ورزشی، مشخصات فردي و سابقه آسیب دیدگی در مسابقات یا تمرینات باشگاهی تهیه ودر هنگام پذیرش به
سرپرستان تحویل داده شد در این فرم ورزشکاران باید آسیب هایی را که در جریان مسابقات در هنگام مراجعه به پزشک در
داخل تاتامی و یا مراجعه به پزشک در بیرون تاتامی و مسابقه داشتند سریعاً و با دقت تمام ثبت کرده و نظرات پزشک نیز لحاظ
می کردند.
یافته هاي تحقیق: آزمودنی هاي این تحقیق شامل 130 نفر کیوکوشین کار در سال 89 و 125 کیوکوشین کار در سال 90 و
مجموعاً 155 نفر بودند. تعداد 129 مسابقه در سال 89 و 124 مسابقه در سال 90 انجام شد. فراوانی آسیب دیدگی ها در سال
89 در جدول 1 ارائه شده است.
مجموعه مقالات همایش ملی علم و کاراته، اول تا سوم آبان 1390 دانشگاه تبریز
جدول 3. فراوانی آسیب ها در قسمتهاي مختلف بدن در سال 89
آسیب هاي سر
وگردن
آسیب هاي تنه آسیب اندام فوقانی آسیب اندام تحتانی جمع
%100 %51 %23 %14 %12
سابقه آسیب دیده آسیب ندیده مجموع
%100 %52 % کمتر از دو سال 48
%100 %82 % چهار سال 18
%100 %94 % بیشتر از چهار سال 6
نتیج هگیري: در تحقیق حاضر بین میزان بروز آسیب با تجربه رابطه قوي و معکوسی مشاهده شد و همچنین آمادگی جسمانی بالا
در کاهش بروز آسیب دیدگی نیز نقش بسزایی ایفا م یکند. در این مطالعه با افزایش تجربه و سوابق در رشته مذکور میزان بروز
آسیب کاهش م ییابد که علت آن افزایش توانایی کاراته کا در دفاع هاي به موقع و اجراي ساباکی (جا خالی کردن به قصد دفع
ضربه حریف و قرار گرفتن در موضع مطلوب همراه با ضربه به حریف) م یباشد . تأثیر آسیب هاي وارده شده می تواند بر روند
مسابقات نشان دهنده میزان آسیب وارده باشد هر چند آسیب ها بیشتر از نوع خفیف بوده و جز یکی دو مورد که منجر به توقف
مسابقات در دو سال باشد نبود. میزان آسیب هاي ایجاد شده با ضربات پا نسبت به دست داراي اختلاف محسوسی بوده و بیشتر
آسیب ها در یک سوم مسابقات رخ م ی داد.

ابراهیم احمدیان 1، دکتر سیروان آتشک 2، خالید فخر جانی 3
1.دانشجوي کارشناسی ارشد حرکات اصلاحی و آسیب شناسی دانشگاه تهران، 2. عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد
مهاباد، 3. کارشناس تربیت بدنی دانشکاه آزاد اسلامی واحد مهاباد

میزان شیوع آسیب و ایمنی در ورزش کاراته

مقدمه: کاراته از محبو بترین ورزش هاي رزمی در کشور محسوب م یشود. با توجه به سطح بالاي برخورد در این رشته ورزشی،
توجه به شیوع و توزیع آسیب هاي آن از اهمیت زیادي برخوردار است. با این حال بیشتر افراد جامعه، کاراته را ورزشی خشن و
پر آسیب می پندارند. لذا در این مطالعه ما با بررسی میزان شیوع، شدت و نوع آسیب ها در سه تحقیق مختلف میزان ایمنی ورزش
کاراته را مقایسه و بررسی خواهیم کرد.
روش تحقیق: تحقیق حاضر از نوع توصیفی - پیمایشی است که در آن شیوع، شدت و نوع آسیب هاي رخ داده در کاراته کاهاي
شهر اصفهان، کاراته کاهاي حرفه اي شرکت کننده در نهمین دوره مسابقات جام بین المللی وحدت و دوستی و کاراته کاهاي
شرکت کننده در مسابقات انتخابی تیم ملی مورد مقایسه و ارزیابی قرار گرفته است. جامعه آماري این تحقیق را کلیه کاراته کاهاي
مرد ( 480 نفر) حاضر در مسابقات مذکور تشکیل داده اند. در تحقیق کاراته کاهاي شهر اصفهان آسیب هاي اتفاق افتاده در حین
مسابقه و حین تمرین به صورت گذشته نگر در دو سال گذشته و از طریق مصاحبه ثبت شد. اما در دو تحقیق دیگر آسیب هاي
اتفاق افتاده در حین مسابقه ثبت شد. براي جمع آوري اطلاعات در این دو مسابقه اخیر از فرم ثبت آسیب استفاده شد. در این
فرم اطلاعاتی لازم در مورد شدت آسیب و نوع آسیب ثبت شد.
یافت ههاي تحقیق: در کاراته کاهاي شهر اصفهان بیشترین میزان آسی بها، آسیب هاي خفیف ( 43 %) بودند. در مسابقات بین
المللی جام وحدت و دوستی و انتخابی تیم ملی نیز میزان آسیب هاي خفیف بسیار بیشتر از آسیب هاي متوسط و شدید بود و
4 آسیب در هر 1000 ساعت تمرین و مسابقه / 78 % گزارش شد. در کاراته کاهاي اصفهان میزان شیوع آسیب 35 / به ترتیب 80 % و 7
0 آسیب در هر مسابقه بود و میزان / بود. در مطالعه آسیب در مسابقات بین المللی جام وحدت و دوستی میزان شیوع آسیب 31
0 آسیب در هر مسابقه بود. بیشترین نوع آسیب در تحقیق جام بین المللی وحدت / شیوع آسیب در مسابقات انتخابی تیم ملی 157
و دوستی کوفتگی و بعد از آن خونریزي بود. در این رقابت ها فقط 1 مورد شکستگی ساعد گزارش شد. در مسابقات انتخابی تیم
38 %) است. در کاراته کاهاي شهر / 44 %) و پس از آن خونریزي ( 8 / ملی بیشتر ین نوع آسیب اتفاق افتاده مربوط به کوفتگی ( 9
اصفهان، ضرب دیدگی و کوفتگی ( 25 %) بیش از سایر انواع ذکر شده است.
بحث و نتیج هگیري: با توجه به میزان شیوع آسیب ها به نظر نمی رسد که آسیب هاي کاراته در قیاس با بسیاري دیگر از رشته هاي
ورزشی شیوع بیشتري داشته باشد. همچنین اکثر آسیب ها در کاراته از شدت خفیف و ملایمی برخوردار هستند و می توان این
مجموعه مقالات همایش ملی علم و کاراته، اول تا سوم آبان 1390 دانشگاه تبریز
اطمینان را به ورزشکاران و والدین داد که این ورزش بر خلاف تصور عمومی مبنی بر خشن و پر برخورد بودن، از ایمنی نسبتاً
مناسبی برخوردار است.
واژه هاي کلیدي: کاراته، آسیب ورزشی، شیوع .

مصطفی رحیمی 1، دکتر فرزین حلب چی 2، دکتر غلامعلی قاسمی 3 ، جلیل رئیسی 1
1.کارشناس ارشد تربیت بدنی، 2. متخصص پزشکی ورزشی، 3. استادیار تربیت بدنی

میزان شیوع آسی بهاي ورزشی در دختران کاراته کا نخبه استان آذربایجان شرقی

مقدمه: کاراته ازجمله رشت ههاي ورزشی است که امروزه در بین جوانان و نوجوانان رایج گردیده است. کاراته یا مبارزه با دست
خالی، یک هنر رزمی براي سد کردن حملات مهاجمین است. کاراته در زمره ورز شهاي پربرخورد قرار دارد و این امر موجب
نگرانی افراد در زمینه بروز آسیب شده است و چون یکی از دغدغه هاي مهم در ورزش، آسیب و صدمات ناشی از ورزش و یا در
حین ورزش است پرداختن به مقوله آسیب هاي ورزشی و پیشگیري و درمان این آسی بها از مسائل مهم و به روز در کلیه
زمین ههاي ورزشی است( 2). ه مچنین، به علت حضور فعال بانوان در میادین ورزشی، کاراته نیز در بین بانوان رواج بیشتري پیدا
کرده است. با این حال، مطالعات محدود و متناقضی در زمین ه آسیب هاي ورزشی در کاراته و مقایس ه آن با سایر رشت ههاي رزمی
وجود دارد؛ به طوریکه در مطالعات اخیر، با بررسی و مقایس ه آسیب هاي ورزشی کاراته با تکواندو، آیکیدو، کونگ فو و تایچی
نشان داده اند که آسیب هاي ورزشی کاراته در ناحی ه سر و گردن نسبت به سایر رشته هاي رزمی پایی نتر است (زتاراك و همکاران
2007 ) در حالیکه آریزا ( 2009 ) میزان شیوع آسیب دیدگی در بین کاراته کاها را نسبتاً پایین و بیشتر به صورت آسی بدیدگی هاي
.( سر و گردن گزارش کرده اند ( 1
روش تحقیق: تحقیق حاضر از نوع گذشته نگر و در قالب طر حهاي توصیفی م یباشد با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته
با نمون هاي شامل 97 (n= (آسیب شناسی) انجام گرفت. جامعه تحقیق شامل کلیه دختران کاراته کاي استان آذربایجان شرقی ( 230
نفر به صورت تصادفی از بین تیم هاي داوطلب شرکت در مسابقات استانی سال 1387 انتخاب شدند. تمامی آزمودن یه اي مورد
18 ) مشارکت فعال داشتند. پرسشنامه در سه - مطالعه در رقاب تهاي استانی یا کشوري در رد ههاي سنی امید و بزرگسالان ( 30
بخش طراحی شده بود: بخش اول جهت کسب اطلاعات لازم و مشخصات فردي کارات هکاها، بخش دوم جهت شناسایی میزان
شیوع آسیب ها و بخش سوم براي شناسایی علل آسی بها بود. میزان شیوع آسیب هاي ورزشی با استفاده از آزمو نهاي
بررسی شدند. SPSS ناپارامتریک خی دو و کوکران در سطح معنی داري پنج درصد با استفاده از نرم افزار 16
یافته هاي تحقیق: نتایج تحقیق نشان داد که بین انواع آسیب هاي شایع، میزان شیوع آسیب هاي ورزشی در باف تهاي مختلف
2/ 44 درصد با شیوع 45 / به طور يکه، آسیب هاي عضلانی - تاندونی 68 .(P<0/ دختران کارات هکا تفاوت معن یداري وجود دارد ( 05
4 درصد به ترتیب بیشترین و کمترین میزان آسیب / 14 % و استخوانی 37 / 36 %، پوستی 44 / آسیب براي هرنفر، آسیب هاي مفصلی 50
53 %) و کمترین / را به خود اختصاص دادند. در میان آسیب هاي بوجود آمده در اندام هاي بدن، بیشترین آسیب در اندام تحتانی( 71
9%) در سروگردن شیوع داشته اند. براساس یافته هاي موجود بین علل بروز آسیب هاي شایع میان آزمودن یهاي / میزان آسیب ( 15
مجموعه مقالات همایش ملی علم و کاراته، اول تا سوم آبان 1390 دانشگاه تبریز
34 % براي 18 / به طوري که، عدم آمادگ یجسمانی و بدنسازي نامناسب( 69 .(P<0/ این تحقیق تفاوت معن یداري وجود دارد ( 05
19 % براي 41 نفر) بیشترین علت بروز آسیب بوده است. / نفر) و گرم کردن نامناسب ( 15
41 %) گزارش شده / بحث و بررسی: از آن جایی که کاراته در بانوان ورزشکار ایران مهمترین عامل آسیب هاي فک و صورت ( 6
9% آسیب هاي سر و گردن در مقایسه با سایر اندام هاي بدن بسیار زیاد نم یباشد. این نتایج با یافت ههاي آریازا / است، سهم 5
2009 ) و پیتر ( 2010 ) همخوانی ندارد ( 1،3 )، به گونه اي که این محققین بروز آسیب ها در سر وگردن را با درص دهاي بیشتري )
اعلام کرد هاند. دلیل این تفاوت بیشتر به خاطر این است که نتایج این محققان صرفاً مربوط به مسابقه است ولی آمارهاي این
تحقیق مسابقه و تمرین –هردو - را شامل م یشود.
نتیج هگیري: گرچه ورش هاي رزمی به ویژه کاراته، در زمره ورزش هاي تماسی م یباشند. ولی برخلاف تصور همگانی، میزان بروز
آسیب هاي جدي در این ورزش به نسبت پائین است.
کلمات کلیدي: کاراته زن، میزان آسیب، هنرهاي رزمی
Reference
1.Arriaza R , Leyes M., Zaeimkohan H. and Arriaz,A.2009. The injury profile of Karate World Championships:
new rules, less injuries. Journal Knee Surgery, Sports Traumatology, Arthroscop0942-2056 (Print) 1433-7347
2.Halabchi,F. Ziaee,V.,andLotfian S. 2007.Injury profile in women Shotokan Karate Championships in Iran (2004-
2005)Journal of Sports Science and Medicine 6(CSSI-2), 52-57
3.Pieter, W. (2010).Competition injury rates in young karate athletes. Sci sports doi:10.1016/j.scispo. 07.001
4.Rafael Arriaza, Manuel Leyes(2005). Injury profile in competitive karate: prospective analysis of three
consecutive World Karate Championships. Knee Surg Sports TraumatolArthrosc 13: 603–607.

فهیمه نارنجچی شتربانی 1، دکتر افشار جعفري 2
1.کارشناسی ارشد تربیت بدنی دانشگاه آزاد واحد کرج، 2.دانشیار فیزیولوژي ورزشی دانشگاه تبریز

رابطه بین آسیب ورزشی و شاخصهاي شخصیتی در کاراته کاران مرد نخبه کاتا و کومیته

مقدمه: کاراته سبکهاي متعددي دارد که در دو رشته کاتا و کومیته اجرا میشوند ( 1). از علل اصلی ایجاد صدمات ورزشی می-
توان به عدم آمادگی بدنی، گرم کردن ناکافی، تکنیکهاي نادرست، ماهیت رشته ورزشی، شخصیت، اضطراب، واکنش هیجانی به
آسیب، ترس، خشم و از دست دادن کنترل اشاره نمود ( 2،1 ). ابعاد شخصیتی انسان مانند درونگرایی 1، برونگرایی 2، بیثباتی
شخصیتی، هیجانپذیري و پرخاشگري از عوامل تأثیرگذار بر اجراي ورزشکاران در صحنههاي رقابتی و نیز بروز آسیب می-
باشند( 3). از آنجا که عوامل روانی و شخصیتی نقشی اساسی در بهبود سطح ورزش حرفهاي افراد دارد، ممکن است در بروز
آسیبهاي ورزشی نیز تأثیر بسزایی داشته باشد ( 1). مقایسه آسیبها در دو رشته کاتا و کومیته و بررسی تعامل آن با ویژگی هاي
شخصیتی در این دو رشته میتواند اطلاعات مفیدي را در این زمینه فراهم کند.
روش تحقیق: تحقیق حاضر توصیفی از نوع همبستگی م یباشد. باتوجه به ماهیت و هدف موضوع، جهت شرکت در مطالعه
حاضر از بین مردان کاراتهکاي تیم ملی، 30 نفر به عنوان نمونه آماري انتخاب شدند ( 15 کاتارو و 15 کومیته زن). این ورزشکاران
داراي 10 تا 22 سال سابقه فعالیت ورزشی حرفهاي در لیگ کشوري و داراي مقام هاي آسیایی و بینالمللی بودند. آزمودنیها دو
پرسشنامهي آسیب ورزشی و پرسشنامه شخصیت آیزنگ را پرکردند. براي بررسی تفاوت میزان آسیب بین دو گروه کاتا و کومیته
مستقل و براي سایر تفاوت سنجیها از آزمون یومن ویتنی استفاده شد. آزمون ضریب همبستگی اسپیرمن نیز براي t از آزمون
.(0/ بررسی روابط بین متغیرها استفاده شد (سطح معنیداري 05
یافته هاي تحقیق: بین میزان آسیب کلی با سن، تعداد جلسات تمرینی در هفته و نیز زمان تمرینی در هر جلسه رابطه معن یداري
وجود داشت. اما با تجربه فرد و سابقه شرکت در مسابقات قهرمانی رابطه منفی مشاهده شد. میزان آسیب گروه کومیته بطور معنی-
داري از گروه کاتا بیشتر است (حدود 30 درصد). بین عامل آسیب در دو گروه نیز تفاوت معناداري داشت، با این حال تفاوت
معنیداري بین این دو گروه در خصوص انواع آسیبهاي ورزشی و مکانیسم آسیبها مشاهده نشد. در مورد شاخصهاي
شخصیتی میزان پرخاشگري و برونگرایی گروه کومیته بیشتر از گروه کاتا مشاهده شد. رابط ه معناداري بین شاخصهاي شخصیتی
و میزان، انواع، علل و مکانیسم آسیبها مشاهده نشد.
1 - Introspection
2 - Extraversion
مجموعه مقالات همایش ملی علم و کاراته، اول تا سوم آبان 1390 دانشگاه تبریز
بحث و نتیجهگیري: در این مطالعه میزان آسیب گروه کومیته 30 % بیشتر از آسیب گروه کاتا بود که احتمالا به ماهیت مبارزهاي و
ضربات متععد آن مربوط است. بین علل بروز آسیب در دو گروه تفاوت معناداري نشان داد در کومیته علل اصلی بروز آسیب،
ضربه حریف و در کاتا، زمین اجرا بود. در زمینه مکانیسم آسیب، ضربه حریف (گروه کومیته) و تکرار زیاد (گروه کاتا) داراي
بالاترین مقادیر بودند. این نتیجه توسط سایر مطالعات نیز عنوان شده است ( 2). اما میزان پرخاشگري و برونگرایی گروه کومیته
بیشتر از گروه کاتا مشاهده شد. نیپرت و اسمیت در سال 2008 در مطالعهاي رابطه بین استرس روانی با آسیب و برخورد در
ورزش را مطرح کردند. این استرس روانی یکی از علل پیدایش پرخاشگري در افراد است ( 4). احتمالا بالاتربودن پرخاشگري و
برونگرایی گروه کومیته ریشه در ماهیت مبارزهاي و برخوردهاي پیاپی در آن داشته و همین عامل یکی از علل بالاتربودن آسیب
این گروه باشد. این نتیجه با یافتههاي پدرسون ( 2007 ) همسوست ( 5). هیچکدام از روابط میان شاخصهاي شخصیتی و آسیب
در دو گروه معنادار نبود. ورزشکاران گروه کومیته در مقایسه با گروه کاتا در معرض آسیب بیشتري بودند. باتوجه به اهمیت
ویژگی هاي شخصیتی به ویژه درافراد در معرض استرسهاي شدید رقابتی رشته کاراته، نیاز به مطالعات بیشتري در این زمینه می-
باشد.
منابع
1)Destombe. C., Lejeune. L., Guillodo. Y., Roudaut. A., Jousse. S., Devauchelle. V., Saraux. A., 2006, Incidence
and nature of karate injuries, Joint Bone Spine, 73(2):182-8.
2)Arriaza. R., Leyes. M., 2005, Injury profile in competitive karate: prospective analysis of three consecutive World
Karate Championships, Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc, 13(7):603-7.
٣) قدیری، فرھاد. ١٣٨۴ . مقایسھ نیمرخ ھای مھارت ھای روانی بین کاراتھ کاھای مرد نخبھ و غیر نخبھ. دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی،
دانشگاه تربیت معلم.
4)Nippert. A.H., Smith. A.M., 2008, Psychologic stress related to injury and impact on sport performance, Phys
Med Rehabil Clin N Am, 19(2):399-418.
5)Pedersen. D.M., 2007, Perceived aggression in sports and its relation to willingness to participate and perceived
risk of injury, Percept Mot Skills, 104(1):201-11.
مجموعه مقالات همایش ملی علم و کاراته، اول تا سوم آبان 1390 دانشگاه تبریز

بررسی و مقایسه ویژگی هاي آنتروپومتریکی و فیزیولوژیکی کاراته کاران نخبه و متوسط

مقدمه: هدف از پژوهش حاضر بررسی و مقایسه ویژگی هاي آنتروپومتریک و فیزیولوژیک کارات هکاران نخبه و متوسط ایران با
هدف استعداد یابی در کاراته و مقایسه تفاو تهاي فیزیولوژیکی و آنتروپومتریکی آن ها به منظور کسب نتایج بهتر در حوزه
قهرمانی م یباشد. کاراته به عنوان یکی از ورزش هاي رزمی در سراسر دنیا شناخته شده و از محبوبیت و اعتبار خاصی در بین
اهالی ورزش به ویژه نوجوانان برخوردار است. باتوجه به وجود سبک هاي مختلف در این رشته علاق همندان زیادي به این ورزش
روي آورد هاند. کاراته داراي مسابقات مختلفی در سطوح کشوري، بین المللی، آسیایی و جهانی م یباشد و همین مسأله محبوبیت و
اهمیت این رشته ورزشی را براي کسب مدال در بین طرافداران و سازمآن هاي ورزشی دو چندان کرده است . این ورزش در دو
بخش مختلف با عنوان کاتا و کومیته انجام م یشود که هر کدام بصورت انفرادي و تیمی برگزار می شود و هر بخش نیز نیازمند
فاکتو رهاي مختلف از نظر فیزیولوژیکی و آنتروپومتریکی مربوط به خود بوده و هنرجو با تمرین و ممارست، مهار تهاي زیادي را
از لحاظ عملکردي و تغییرات در ویژگی هاي جسمانی کسب م یکند. بالا بردن سطح آمادگی جسمانی و قلبی - عروقی به اجراي
بهتر ورزشکاران در مسابقات منجر م یشود (فوناکوشی، 1973 ؛ زهرو ساله، 1993 ؛ ایمامورا، 1998 ). امروزه با توجه به حرفه اي
شدن ورزش، شناخت وضعیت و ساختار بدنی آن چنان مورد توجه متخصصان قرار گرفته است که سوق دادن نونهالان و
نوجوانان به رشته هاي ورزشی که در آن مستعد هستند از مهمترین عوامل شناخت نوع ورزش براي هنرآموز به شمار م یرود و
اهمیت استعداد یابی در این زمینه را بسیار زیاد م یکند. زیرا در این شیوه هم از اتلاف وقت هنرجو و مربی جلوگیري شده و هم
اینکه از پرداخت هزینه هاي بیهوده توسط والدین جلوگیري م یشود.
روش تحقیق: در این پژوهش 30 کارات هکار نخبه مرد حاضر در مسابقات حرف هاي لیگ فدراسیون در سال 89 و 30 کاراته کار
سطح متوسط حاضر در مسابقات استان فارس به عنوان نمونه آماري انتخاب شدند. براي ارزیابی ویژگی هاي آنتروپومتریکی و
ترکیب بدنی از شاخص هاي قد، وزن، شاخص توده بدن، درصد چربی بدن و طول دست و طول پا؛ براي ارزیابی ویژگی هاي
فیزیولوژیکی از شاخص هاي انعطاف پذیري به جلو (نشستن و خم شدن به جلو)، سرعت (آزمون دو 36 متر)، توان بی هوازي پا
SPSS- (پرش سارجنت) و استقامت عضلات شکم (یک دقیقه درازو نشست) استفاده شد. براي تحلیل نتایج از نرم افزار 16
استفاده شد و به منظور مقایسه تفاوت خصوصیات فیزیولوژیکی و آنتروپومتریکی ورزشکاران از آزمون تی مستقل و از تصحیح
بونفرونی به جهت تصحیح خطاي احتمالی استفاده گردید.
مجموعه مقالات همایش ملی علم و کاراته، اول تا سوم آبان 1390 دانشگاه تبریز
١٣٢
یافته هاي تحقیق: بررسیهاي آماري نشان داد: بین قد ایستاده، اندازه دور بازو در حالت انقباض، اندازه دور مچ دست، مقدار
درصد چربی زیر پوستی و انعطافپذیري کاراتهکاران نخبه با افراد متوسط تفاوت معناداري وجود ندارد. اما بین طول دستها در
حالت باز، اندازه دور شانه، اندازه دور بازو در حالت آرامش، توان بیهوازي پاها، شاخص توده بدنی، سرعت، استقامت عضلات
شکم، کاراته کاران سطح نخبه و سطح متوسط تفاوت معناداري وجود دارد.
بحث و نتیج هگیري: با توجه به پژوهش حاضر می توان گفت که کاراته کاران نخبه و موفق عموما ویژگی هاي آنتروپومتریکی و
فیزیولوژیکی برجست هاي دارند. طول دست و پاي بلند، دور شانه بیشتر، توان بی هوازي پاها، سرعت، استقامت عضلات شکم و
شاخص توده بدن اهمیت بالائی در استعداد یابی کاراته کاران دارد .
کلمات کلیدي: کاراته کاران نخبه ایران، ویژگی هاي آنتروپومتریکی و فیزیولوژیکی ،کاراته کاران استان فارس
منابع
1.حمید زعی مکهن، شهرام فرج زاده، رضا قراخانلو، عباسعلی جعفري ، اکرم ( 1385 ) ، توصیف و تعیین رابطه بین ویژگی هاي آنتروپومتریکی و فیزیولوژیکی
با موفقیت تکواندو کاران
2.یونسی، سعید ( 1385 ) تعیین روایی روش هاي اسکین فولد و بیو الکتریکال امپدنس در برآورد درصد چربی بدن ورزشکاران
3.یونسی، سعید ( 1386 ) ویژگی هاي آنتروپومتریک و ترکیب بدنی کاراته کاران در سطح بالا و متوسط رقابتی
4.Goran Markovi, Marjeta Mi{igoj-Durakovi} and Slavko, (2007),Trnini Fitness Profile of Elite Croatian Female
Taekwondo Athletes }2 1 Faculty of Kinesiology, University of Zagreb, Croatia
5.Pui W. Kong 1

تاثیر مسابقه انتخابی تیم ملی بر میزان کورتیزول بزاقی و رابطه آن با نیمرخ خلقی کارات هکاها


مقدمه: هورمون کورتیزول یک گلوکورتیکوئید است و از بخش غدد فوق کلیوي ترشح م یشود. این هورمون نقش بسزایی در
برقراري هموستاز ایفا م یکند. پانتایدز و همکارانش( 1997 ) در مورد اثر تمرین بر غلظت کورتیزول بزاقی تاثیر معناداري در غلظت
کورتیزول بزاقی مشاهده نکردند. ریتجنس و همکاران ( 2005 ) گزارش کردند که دوبرابر افزایش در حجم تمرین و 15 درصد در
شدت تمرین در یک دوره دو هفت هاي موجب افزایش مجموع اختلالات خلقی در مردان ورزیده م یشود. پروین فرزانگی و
همکاران( 1383 ) گزارش کردند افزایش حجم تمرین سبب تغییر معنی دار غلظت کورتیزول بزاقی می گردد ولی تغییر معناداري
بزاقی ندارد. لذا، در این پژوهش محقق تأثیر مسابقه و استرس را در ورزشکاران نخبه کاراته بر میزان ترشح کورتیزول lga بر
سنجیده و ارتباط ان را با احساسات عاطفی و خلقی کاراته کاها مورد بررسی قرار داده است. سوال محقق در این تحقیق این است
که آیا مسابقه انتخابی سبب تغییر در میزان کورتیزول می گردد و آیا این تغیرات با حالات خلقی کاراته کاها ارتباطی دارد ؟
روش تحقیق: روش تحقیق در این پژوهش از نوع نیمه تجربی بوده که با اعمال متغیر مستقل (مسابقه انتخابی) بر کاراته کاها
مقدار متغیر وابسته (کورتیزول بزاقی - نیمرخ خلقی) در مراحل پیش آزمون و پس آزمون تعیین می شود. روش گرد آوري اطلاعات
بصورت آزمایشگاهی و میدانی م یباشد که کلیه اردو نشینان تیم ملی کاراته بعد از انداز هگیري کورتیزول بزاقی و پرکردن
از آن ها (Poms) در مسابقه انتخابی شرکت کرده و مجددا کورتیزول بزاقی و پرسشنامه ،(Poms) پرسشنامه سنجش خلق و خو
گرفته می شود. براي تجزیه تحلیل اطلاعات آمار توصیفی به منظور به دست آوردن میانگین و انحراف استاندارد در فاکتورهاي
به منظور بررسی وجود اختلاف معنادار بین گروهها استفاده شده t مورد نظر استفاده م یشود و همچنین از آمار استنباطی و آزمون
است.
یافت ههاي تحقیق: یافته اول. افزایش کورتیزول بزاقی پس از مسابقه نسبت به قبل از مسابقه گزارش شد. یافته دوم. میزان تغییرات
خلق وخوي در مورد خستگی و افسردگی در کاراته کاران برنده نسبت به بازنده بیشتر بود. یافته سوم. در گروه برنده افزایش در
سردرگمی و کاهش در تنش، خشم نیرومندي، خستگی و افسردگی دیده شد.
بحث و نتیج هگیري: بطور کلی رقابت و مسابقه بر روي میزان ترشح کورتیزول بزاقی تأثیر معناداري داشته و افزایش یافته است،
همچنین رقابت برخی از متغیرهاي خلق وخوي را قبل از مسابقه و پس از مسابقه دچار تغییر مثبت یا منفی نموده است. اما
تغییرات کورتیزول با خلق و خوي ارتباط معنا دار ندارد.
واژگان کلیدي: کورتیزول، آزمون خلق و خوي، کاراته کاي تیم ملی امید، مسابقه انتخابی
مجموعه مقالات همایش ملی علم و کاراته، اول تا سوم آبان 1390 دانشگاه تبریز
منابع
و کورتیزول بزاقی در A 1) اشترانی ، بهزاد ؛ همکاران ، مقایسه آثار یک جلسه تمرین شدید در محیط هاي معمولی و گرم بر غلظتهاي ایمونوگلوبین
( دوندگان استقامت مرد ، المپیک ، 1384 ، سال سیزدهم – شماره 1(پیاپی 29 ) بهار ، صفحه 41
براي نخبگان هفت رشته ورزشی ، المپیک ، 1381 ، سال (Poms) 2)واعظ موسوي ، سید محمد کاظم ؛ سمندر ، غلامرضا ، هنجار نیمرخ حالات خلقی
دهم- شماره 3و 4 (پیاپی 22 )پاییز و زمستان ، صفحه 5
3)Drummer, Olaf H. (2006). Drug Testing in Oral Fluid.ClinBiochem Rev. 27(3): 147-159
4)Kerder, R B Miller, G W Mitchell, M Cortes, C W Miriel, V Somma, S R Sechrist, D (1992). Effect of amino acid
Supplementation on ultra endurancetriathleton performance.In Proceeding of the first world congress on sport
nutritun Barcelona. Spain 488-536
5)Djurhuus, C. B. gravholt, C. H. Nielsen, S. Pedersen, S. B. Muller, N . and Schmitz., .(2004). Additive effects of
cortisol and growth hormone on regional and systematic lipolysis in humans.PhysiolEndcorinolMetab. 286(4):288-
494.مسعود رهنماي بهمبري
کارشناس ارشد تربیت بدنی دانشگاه آزاد اسلامی کرج

مدل آمادگی انرژي مبتنی بر ویژگی تمرین جهت دستیابی به اوج اجرا در کاتا

مقدمه: یکی از مهمترین و کاربرد يترین اهداف تمرین دستیابی به اجراي بهینه و توسعهي رو شهاي تمرینی است که منجر به
برآورده شدن چنین هدفی م یشود. اجراي ورزشی یک عملکرد چندعاملی است، به همین دلیل ورزشکار براي رسیدن به اوج اجرا
باید ترکیبی از ویژگیهاي خاص را دارا باشد. در راستاي دستیابی به چنین خصوصیات و سازگاريهاي ویژهي نخبگی، فرضیات
، نظریات و مدلهاي تمرینی گوناگون که بر عناصر مطلوب و ویژهي اجرا تاکید میورزند ارائهشدهاست ( 1). فرضیه ویژگی
تمرین 1 یکی از همین فرضیات است که در حیطه کنترل و یادگیري حرکتی ظهور کرده و نشاتگرفته از تئوري انتقال عناصر
هماهنگ ثورندایک ( 2) میباشد. مطابق با این فرضیه جهت دستیابی به اوج عملکرد ورزشی کلیه تمرینات ورزشی از جمله
تمرینات مرتبط با آمادگی انرژي باید از هر لحاظی مشابه با تکلیف ورزشی موردنظر باشند ( 3). متخصصان ورزش روشها و
مدلهاي مختلف بهبود آمادگی انرژي را در ورزشکاران به بوته آزمایش گذاشتهاند. تمرینات به شیوه تناوبی، ضربان قلب بیشینه،
و تداومی سریع نمونههایی از این شیوهها میباشند ( 4). متاسفانه علی- LSD ضربان قلب ذخیره بیشینه، تداومی، فارتلک، تداومی
رغم تأثیرات قابلقبول این شیوهها در ورزشکاران رشتههاي دومیدانی به نظر میرسد این شیوهها در سایر رشتههاي ورزشی از
جمله کاتا کارایی کمتري داشتهباشند ( 3). نتایج تحقیقات متعددي در رابطه با مشابهسازي ابزارهاي اندازهگیري آمادگی انرژي با
الگوهاي حرکتی بکاررفته در رشتههاي ورزشی موردنظر نیز از کاربرد اصل مهم ویژگی تمرین و کارائی آن در سنجش آمادگی
.( انرژي ورزشکاران به شدت حمایتمیکند ( 5
بنابراین، پژوهشگران در تحقیق حاضر با توجه به عدم کاربرد اصل اساسی و مهم ویژگی تمرین در طراحی کلیه روشها و مدل -
هاي تمرینی مرتبط با آمادگی انرژي در ورزشکاران کاتارو و با هدف ارائه مدل جدید آمادگی انرژي مبتنی بر ویژگی تمرین در
رشته کاتا به اندازهگیري تعداد ضربان قلب ورزشکاران در حین اجراي کاتاهاي مورد استفاده در مسابقات به عنوان ملاك شدت
اجرا پرداختند. محققان در پژوهش حاضر دادههاي بهدستآمده را در طراحی مدل جدیدي براي تقویت آمادگی انرژي ویژه ي
ورزشکاران رشته کاتا بهکاربردند. در راستاي دستیابی به الگوي شدت اجراي کاتا، تعداد ضربان قلب لحظه اي در یک ورزشکار
کاتارو قهرمان جهان مرد در توالیهاي 30 ثانیهاي تا 2 دقیقه بعد از اجراي کاتا مورد اندازهگیري قرارگرفت.
رو شتحقیق: شرکت کننده در پژوهش حاضر یک نفر از ورزشکارن مرد نخبه کاتا در رده سنی بزرگسال و با سابقه کسب مقام
اول جهانی بود که از نظر جسمانی در وضعیت کاملا سالم و از لحاظ آمادگی بدنی در سطح بسیار مطلوبی قرارداشت. در ضمن
1. Specificity of practice
مجموعه مقالات همایش ملی علم و کاراته، اول تا سوم آبان 1390 دانشگاه تبریز
قبل از فرایند اندازهگیري رضایتنامه شرکت در طرح پژوهشی و تعهدنامه اجراي بهینه کاتا از وي گرفتهشد. از اجراي کاتا
به عنوان تکلیف مورد اندازهگیري استفاده شد. کاتاهاي مورد اندازهگیري در پژوهش حاضر شامل کاتاي مهم سبک شیتوریو شامل
سینچین، چاتانیاراکوشانکو، سوپاریمپی و آهنان بودند که همگی از کاتاهاي اصلی و پرکاربرد در مسابقات میباشند. جهت جمع-
آوري دادههاي مربوط به تعداد ضربان قلب لحظهاي در حین اجراي کاتا، به عنوان ملاك شدت اجراي کاتا، و زمان کلی اجراي
کاتا از یک ضربان سنج استاندارد و دو عدد کرونومتر استفادهشد. با اعلام علامت شروع ورزشکار به اجراي کاتا پرداخت. تعداد
ضربان قلب لحظهاي ورزشکار در حین اجراي کاتا در توالیهاي 30 ثانیهاي تا 2 دقیقه پس از اتمام کاتا اندازهگیري و ثبت شد. در
ضمن اجراي کاتاي بعدي تا زمان ثابت ماندن ضربان قلب و اعلام آمادگی توسط ورزشکار به تعویق افتاد.
یافت ههاي تحقیق: جهت دستیابی به الگوي شدت اجراي هر کاتا دادههاي بهدستآمده در توالیهاي 30 ثانیهاي بر روي نمودار
میلهاي ترسیمشد. در ضمن براي طراحی زمآن هاي مربوط به استراحت در مدل موردنظر ترسیم نمودار را براي 2 دقیقه بعد از
اجراي هر کاتا ادامه دادیم.
شکل 1: میزان درصد ضربان قلب بیشینه در حین اجراي کاتاهاي مسابقه
بحث و نتیجه گیري: هدف از پژوهش حاضر ارائه مدل آمادگی انرژي مبتنی بر ویژگی تمرین جهت دستیابی به اوج اجرا در
ورزشکاران رشته کاتا میباشد. مطابق با نتایج کسبشده، الگوي شدت اجرا در هر چهار کاتاي مورد استفاده در مسابقات از یک
شیوه یکسان پیروي کرد. تعداد ضربان قلب در عرض 60 ثانیه ابتدایی کاتا به سرعت به محدوده ضربان قلب بیشینه رسید و این
وضعیت به مدت 90 ثانیه تا انتهاي کاتا حفظشد. بنابراین، پیشنهادمیشود براي تقویت آمادگی انرژي در ورزشکاران کاتا شیوهي
فعلی الگوي دویدن با روشهاي مختلف، توسط شیوه مبتنی بر ویژگی تمرین که بر مشابهت الگو و شدت اجراي کاتا تاکید می-
ورزد، جایگرینشود. در این شیوه ابتدا الگوي شدت اجراي هر کاتا (با صد در صد توان ورزشکار) در هر ورزشکار به صورت
جداگانه از طریق ثبت تعداد ضربان قلب لحظهاي در حین اجراي کاتا در هر 30 ثانیه مورد اندازهگیري قرارمیگیرد. سپس
ورزشکار به اجراي هر کاتا با درصدي از ضربآن هاي قلب ثبتشده در توالیهاي 30 ثانیهاي در چندین تکرار میپردازد. از طریق
مجموعه مقالات همایش ملی علم و کاراته، اول تا سوم آبان 1390 دانشگاه تبریز
یک برنامه تدریجی تنظیم شدت اجرا از تاکید بر افزایش تعداد تکرار به تاکید بر افزایش شدت اجرا (افزایش میزان درصد
ضربآن هاي ثبتشده) انتقالمییابد. لازم به ذکراست که ثبت تعداد ضربان قلب لحظهاي در حین اجراي کاتا در توالیهاي 30
ثانیهاي در هر ماه تکرار شده و برنامه جدید مطابق با اعداد جدید تنظیممیشود.
یافتهي پژوهش حاضر از نقطهنظر عملی و تمرینی پیشنهاد میکند که مشابهکردن الگو و شدت اجراي تمرینات مربوط به تقویت
آمادگی انرژي با الگو و شدت تکلیف حرکتی موردنظر در مسابقات (کاتا) فواید گستردهاي را جهت دستیابی به اجراي بهینه براي
ورزشکاران و مربیان رشته رزمی کاتا فراهممیکند. یافتههاي این پژوهش راهکارهایی را در خصوص چگونگی تنظیم جلسات
تمرین ورزشکاران براي مربیان و تمریندهندگان ورزشی با هدف دستیابی به اوج اجرا فراهم میکند. یافتهها نشانداد که مربیان
باید در جهت یکسانسازي الگو و شدت تمرینات مربوط به آمادگی انرژي با الگو و شدت تکلیف حرکتی موردنظر در مسابقات
(کاتا) بکوشند تا دستیابی به اهداف قهرمانی و اوج اجرا در ورزشکاران هر چه سریعتر تحققیابد.
واژههاي کلیدي: فرضیه ویژگی تمرین، کاتا، آمادگی انرژي
Reference
1.Harmison, J. (2006). Peak performance in sport: Identifying ideal performance states and developing athletes’
psychological skills. Professional Psychology, Research and Practice, 37, 233–243.
2.Thorndike, E. L., & Woodworth, R. S. (1901). The influence of improvement in one mental function upon the
efficiency of other functions. Psychological Review, 8, 247–261.
1. شارکی, ب. ( 1374 ). فیزیولوژي آمادگی جسمانی. (ب. ژاله دوست ثانی, و م. دهخدا, مترجم) تهران: اداره کل تربیت بدنی وزارت آموزش و پرورش.
2. سندگل, ح. ( 1372 ). فیزیولوژي ورزش. تهران: کمیته ملی المپیک جمهوري اسلامی ایران.
4.Gergley, T. J., McArdle, W. D., Dejesus, P. T., Toner, M. M., Jacobowitz, S, & Spine, R. J. (1984). Specificity of
arm training. Medicine and Science in Sports and Exercise. 16, 349- 354.\
5.

فاطمه بهرامی
کارشناس ارشد تربیت بدنیRedmond, R. (2006).Kata The Folk Dances of Shotokan. Holly Sprin

پاسخ حاد تستوسترون، کورتیزول و نسبت تستوسترون به کورتیزول سرم به یک جلسه ورزش
کاراته در کاراته کاهاي نخبه

مقدمه: واکنش هورمونی به تمرین، به عوامل مختلفی از جمله شدت فعالیت وابسته است و شاخص بسیار مناسبی جهت ارزیابی
فشار تمرین می باشد. بادي و همکاران ( 2010 ) نشان دادند که غلظت تستوسترون سرم بعد از فعالیت با شدت 70 و 85 درصد
ضربان قلب بیشینه افزایش معنادار داشته است ( 1). تانسکانن و همکاران ( 2010 ) کاهش غلظت کورتیزول را طی چهار هفته و
افزایش غلظت آن را طی هشت جلسه تمرین با شدت 70 درصد ظرفیت هوازي بیشینه گزارش کردند ( 5). نسبت تستوسترون به
کورتیزول در واقع بیانگر نسبت وضعیت آنابولیسم به کاتابولیسم بدن و به طور کلی شاخص فشار تمرین است ( 3). بنابراین،
هدف از پژوهش حاضر بررسی تاثیر یک جلسه ورزش کاراته در بخش کومیته (مبازره) با شدت 85 درصد ضربان قلب بیشینه بر
پاسخ حاد تستوسترون، کورتیزول و همچنین نسبت تستوسترون به کورتیزول سرم در کاراته کاهاي جوان نخبه بود.
روش تحقیق: روش تحقیق حاضر شبه تجربی می باشد. بدین منظور 9 کاراته کاي جوان داوطلب شرکت در پژوهش با میانگین
62 کیلوگرم به صورت هدفمند انتخاب شدند و در /77± 10/ 178 سانتی متر و وزن 12 /77± 6/ 18 سال، قد 47 /11± 3/ سن 88
یک جلسه تمرین کومیته (مبارزه) به مدت 60 دقیقه با شدت 85 % ضربان قلب بیشینه شرکت کردند. قبل و بلافاصله بعد از
فعالیت ورزشی نمونه خونی گرفته شد. جهت بررسی تغییرات تستوسترون و کورتیزول سرم و نسبت تستوسترون به کورتیزول در
استیودنت ویژة گروه هاي وابسته استفاده شد. T یک جلسه فعالیت ورزشی، از آزمون
یافته هاي تحقیق: نتایج تحقیق حاضر نشان داد بلافاصله بعد از فعالیت ورزشی، تستوسترون کاهش یافت اما تغییرات مشاهده
همچنین بلافاصله بعد از فعالیت ورزشی، کورتیزول کاهش یافت اما به هر حال این تغییرات نیز .(P> شده معنادار نبود ( 0.05
نسبت تستوسترون به کورتیزول در مرحله بعد از فعالیت ورزشی افزایش داشت اما این افزایش به لحاظ .(P> معنادار نبود ( 0.05
.(P> آماري معنادار نبود( 0.05
بحث و نتیجه گیري: براساس یافته هاي پژوهش حاضر غلظت تستوسترون سرم بعد از فعالیت کومیته (مبازره)، با شدت 85
درصد ضربان قلب بیشینه کاهش یافت، اما این کاهش به لحاظ آماري معنادار نبود، که با یافت ههاي بادي و همکاران ( 2010 ) و
تانسکانن و همکاران ( 2010 ) در تضاد و با یافته هاي راستاد و همکاران ( 2000 ) همسو بود؛ معمولاً فعالی تهاي هوازي باعث اُفت
مجموعه مقالات همایش ملی علم و کاراته، اول تا سوم آبان 1390 دانشگاه تبریز
در تستوسترون سرم م یشوند. همچنین یافته هاي پژوهش حاضر نشان داد غلظت کورتیزول سرم بعد از تمرین كاهش م ییابد اما
به لحاظ آماري معنادار نبود، که در تضاد با یافت ههاي رادولف و همکاران ( 1998 ) بود. اما تانسکانن و همکاران ( 2010 ) کاهش
غلظت کورتیزول را طی چهارهفته و افزایش غلظت کورتیزول را طی هشت جلسه تمرین با شدت زیر بیشینه 70 درصد را
گزارش کردند. همچنین یافته هاي پژوهش حاضر نشان داد که نسبت تستوسترون به کورتیزول سرم، بلافاصله بعد از تمرین
افزایش می یابد. این افزایش به نظر می رسد به شدت پائین تمرین مربوط باشد. عامل اصلی افزایش نسبت تستوسترون به
کورتیزول، کاهش کمتر تستوسترون در مقایسه با کورتیزول بود. در مجموع می توان نتیجه گرفت که، با توجه به عدم اختلال
تعادل هورمونی و افزایش معنادار نسبت آنابولیک به کاتابولیک، فعالیت با شدت 85 % ضربان قلب بیشینه، فعالیتی مناسب جهت
افزایش آمادگی بدنی و توسعه استقامت قلبی تنفسی می باشد. هر چند نیاز به پژوهش هاي بیشتري احساس می شود.
واژگان کلیدي: تستوسترون، کورتیزول، فعالیت ورزشی کاراته، نسبت آنابولیک به کاتابولیک.
References
١. Budde H, Voelcker-Rehage C, Pietrassyk-Kendziorra S, Machado S, Ribeiro P, Arafat AM. 1. Steroid. 2010,
hormones in the saliva of adolescents after different exercise intensities and their influence on working memory in a
school setting. Psychoneuroendocrinology; 35(3):382-91.
٢. Fahaid H. 2010. The Effect of High Altitude on Blood Hormones in Male Westar Rats in South Western Saudi
Arabia., American J of Environmental Sciences; 6(3): 268-274.
3. Kindermann, W, Schnabel A, Schmidt WM, Biro G, Cassens J, Weber F. 2010. Catecholamine, growth hormone,
cortisol, insulin and sex hormones in anaerobic and aerobic exercise. Eur J Appl Physiol; 49: 389-399.
4. Rahman ZA, Abdullah N, Singh R, Sosroseno W. 2010. Effect of acute exercise on the levels of salivary cortisol,
tumor necrosis factor and nitric oxide. J Oral Sci; 52(1):133-6.
5. Tanskanen MM, Kyröläinen H, Uusitalo AL, Huovinen J, Nissilä J, Kinnunen H, Atalay M, Häkkinen K. 2010.
Serum Sex Hormone-Binding Globulin and Cortisol Concentrations are Associated With Overreaching During
Strenuous Military Training.محمدعلی کهن پور 1، دکتر زهره میرسپاسی 2، دکتر مقصود پیري 3، منا میرسپاسی 1، محمد حسن بوستانی 4
. 1. کارشناس ارشد گروه فیزیولوژي ورزش دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، 2. عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور تهران؛ 3
استادیار گروه فیزیولوژي ورزش دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز؛ 4. اداره کل آموزش و پرورش استان فارس