معروف است که پزشکان به کسانی که از درد مفاصل رنج می برند، داشتن یک دست بند مسی را توصیه می کنند و دلیل این امر را هم کمبود یون های مسی در خون ذکر می کنند که با تماس دست بندهای مسی با پوست بخشی از این کمبود جبران شده و از درد مفاصل کاسته می شود.
از سوی دیگر محققین، یکی از علت های بروز بیماری آلزیمر را رسوب یون های آلومینیوم در مغز عنوان می کنند.
تا چند دهه پیش، مردم کشور ما رسم داشتند برای پخت غذا مخصوصاً خورشت و آش از قابلمه های مسی استفاده می کردند و یک کفگیر آهنی داشتند به نام حسوم که موقع پخت غذا دائم درون آن قرار می گرفت ...
هیچ کس نمی دانست چرا باید این کفگیر درون قابلمه مسی قرار بگیرد، فقط می دانستند برای پخت غذا خیلی لازم می باشد.
داستان از این قراره که بدن )مخصوصاً مغز( برای سلامت و نشاط و کنترل اسیدلاکتیک و کورتیزول به ٦ میلیارد یون مس نیاز دارد و به همین نسبت یون آهن.
کمبود یون مس باعث میشه شما دائم احساس رخوت و خواب آلودگی و کسالت کنید و مدام دهن دره کنید. در ضمن هیچ کارخانه داروئی نمی تونه از یون یک عنصر برای شما قرص تهیه کنه ... و اونی که مثلاً به اسم قرص آهن به خورد شما می دهند شامل مولکول آهن هستش که برای بدن هیچ کاربردی نداره.
ولی تا این جا بدونید که غذا موقع پخت در درون قابلمه مسی، از یون آزاد شده این ظرف استفاده می کند و در ب

ارتباط بين هوش هيجاني و خرده مقياس هاي سلامت رواني كاراته كاران نخبه
ا
مقدمه: امروزه پيشرفت ورزشكاران سطوح قهرماني به عوامل مختلفي بستگي دارد. شناسايي افراد مستعد از كودكي و نوجواني و
سوق دادن آن ها به سمت يك ورزش خاص، به همراه برنامه ريزي تمرينات فشرده جسماني و روانشناختي از جمله اين عوامل
مي باشد. براي مربيان مشخص شده است كه آمادگي روانشناختي ورزشكار يكي از عوامل موفقيت در اجراي مهارت و عملكرد
او به شمار مي رود و آمادگي رواني او نيز مانند آمادگي جسماني تنها با تمرين مهارت هاي روانشناختي ميسر است. به طور كلي
توانايي هاي هيجاني براي تشخيص پاسخ هاي مناسب در مواجهه با رويدادهاي روزمره، گسترش دامنه بينش و ايجاد نگرش
مثبت درباره وقايع و هيجانات، نقش موثري دارند. بنابراين ورزشكاراني كه توانايي تشخيص، كنترل و استفاده از اين توانايي هاي
هيجاني را دارند از حمايت اجتماعي، احساس رضايت مندي و سلامت رواني بيشتري برخوردار خواهند شد. امروزه بسياري از
پژوهشگران معتقدند اگر فرد از لحاظ هيجاني توانمند باشد، بهتر مي تواند با چالش هاي زندگي مواجه شود و در نتيجه از
سلامت رواني بهتري برخوردار خواهد شد. بررسي تحقيقات جين و سينها ( 2005 ) نشان داد هوش هيجاني با سلامت رواني
رابطه مثبت دارد و حتي مي تواند آن را پيش بيني كند. كارسون و همكاران ( 2000 )، نشان دادند هوش هيجاني داراي رابطه مثبت
با كاركرد اجتماعي و رابطه منفي با افسردگي و اضطراب دارد. در همين راستا پژوهش هاي صورت گرفته در زمينه رابطه هوش
هيجاني با مولفه هاي سلامت رواني در حيطه هاي عملكردي متفاوت نيز نشان داده اند كه اين سازه با سلامت رواني، شناسايي
محتواي هيجان و توان همدلي با ديگران و سازش اجتماعي و هيجاني همبستگي مثبت و با درماندگي روانشناختي و افسردگي
همبستگي منفي دارد . از ميان عوامل دخيل در كسب موفقيت ورزشي توجه به هوش هيجاني و سلامت رواني در ورزشكاران
ضرورت اساسي دارد. لذا با توجه به اهميت جنبه هاي كاركردي هيجان در سلامت جسمي و رواني انسان و به ويژه ورزشكاران
مطالعه و بررسي اين سازه و نقش آن در بهداشت روان مهم و سودمند به نظر مي رسد؛ همچنين اين ارتباط بيشتر در مورد افراد
عادي بررسي شده است در صورتي كه هر دو مولفه براي ورزشكاران بسيار ضروري است. بنابراين پژوهش حاضر در صدد است
تا ارتباط بين هوش هيجاني و سلامت رواني را در ورزشكاران كارته مورد بررسي قرار دهد.
روش تحقيق: اين پژوهش از نوع توصيفي _ همبستگي مي باشد. جامعه آماري آن را كليه ورزشكاران كاراته شهر كرمان ( 200
نفر)، تشكيل داده است. با توجه به كوچك بودن جامعه آماري؛ كل جامعه به عنوان نمونه آماري انتخاب شدند. براي تجزيه و
تحليل داده ها از روش همبستگي پيرسون و تحليل رگرسيون گام به گام استفاده شد. اطلاعات اين پژوهش با استفاده از دو
پرسشنامه استاندارد هوش هيجاني و سلامت رواني جمع آوري شد. پرسشنامه هوش هيجاني سيبرياشرينگ يك ابزار 33 سوالي با
1- Jiroft_university@yahoo.com
مجموعه مقالات اولين همايش ملي علم و كاراته ، اول تا سوم آبان 1390 دانشگاه تبريز
مقياس پنج ارزشي ليكرتي است كه داراي پنج خرده مقياس خودآگاهي، خود كنترلي، همدلي، مهارت هاي اجتماعي و خود
انگيزي مي باشد. پرسشنامه سلامت رواني گلدبرگ و هيلير يك ابزار 28 سوالي با مقياس چهار ارزشي ليكرت است كه شامل
چهار خرده مقياس علايم بدني، اضطراب، اختلال در كاركردهاي اجتماعي و افسردگي مي باشد. اعتبار و روايي پرسشنامه مذكور
در گروه هاي مختلف برآورده شده است. ( r =0/92 - 0/ در بيش از هفتاد كشور دنيا بين ( 82
6 سال ± 24 و سابقه ورزشي 2 /35± 2/ يافته هاي تحقيق: يافته هاي توصيفي تحقيق نشان داد كه 150 ورزشكار با ميانگين سني 49
در اين تحقيق حضور داشتند. نتايج نشان داد بين هوش هيجاني و مولفه هاي آن با سلامت رواني ارتباط مثبت و معني داري وجود
0) مي باشد. در صورتي / 0) و كمترين ارتباط مربوط به مهارت هاي اجتماعي ( 03 / دارد كه بالاترين ارتباط را خود كنترلي با ( 66
كه بين بعد مهارت اجتماعي و سلامت رواني ارتباط معني داري وجود ندارد. بر اساس نتايج رگرسيون، در گام اول متغير خود
كنترلي وارد معادله پيش بيني شد و نشان داد كه خود كنترلي به تنهايي 67 درصد از تغييرات سلامت رواني را تبيين مي كند. در
گام دوم متغير همدلي وارد معادله پيس بيني شد و ميزان ضريب تبيين به 73 درصد افزايش پيدا كرد و در گام سوم نيز متغير
مهارت اجتماعي وارد معادله شد و ضريب تبيين را به 76 درصد افزايش داد. ضريب استاندارد متغير ها در تمام گام ها در سطح
معني دار مي باشد. متغيرهاي خودانگيزي و خودآگاهي به دليل اين كه نقش معني داري در پيش بيني سلامت رواني p < 0/001
نداشتند، وارد معادله پيش بيني نشدند.
بحث و بررسي: نتايج اين تحقيق نشان داد كه هوش هيجاني با سلامت رواني رابطه مثبت و معني داري دارد، به عبارت ديگر، با
افزايش هوش هيجاني ورزشكاران، ميزان سلامت رواني آن ها نيز افزايش مي يابد. اين يافته با يافته هاي اسلاسكي و كارت رايت
2002 )، داودا و هارت ( 200 )، شاته و همكاران ( 1998 ) و جين و سين ها ( 2005 ) همسو مي باشد. نتايح تحليل رگرسيون براي )
بررسي مولفه هاي هوش هيجاني در تبيين سلامت رواني نشان داد كه مولفه هاي خودكنترلي، همدلي و مهارت اجتماعي تاثير معني
داري در پيش بيني سلامت رواني دارند. خودكنترلي به عنوان مهمترين مولفه به تنهايي 57 درصد از تغييرات سلامت رواني را
تبيين مي كند. ورزشكاران كارآمد در اين مولفه مي توانند از هيجان هاي منفي نظير نااميدي، اضطراب و تحريك پذيري اجتناب
كنند. اين ورزشكاران در طول مسابقات ورزشي كمتر با مشكل مواجه مي شوند و يا در صورت بروز مشكل به سرعت مي توانند
،( از موقعيت مشكل زا و ناراحت كننده به شرايط مطلوب باز گردند. اين يافته با نتايج تحقيقات كارسون و همكاران ( 2000
كياروچي و همكاران ( 2000 ) و اديب راد ( 1383 ) همخواني دارد. همدلي نيز به عنوان توانايي شخص در تشخيص هيجانات و
عواطف ديگران يكي از متغيرهاي مهم در پيش بيني سلامت رواني ورزشكاران است. اين توانايي علاوه بر اين كه ورزشكار را در
برقراري رابطه و تعامل موثر با ديگران ياري مي كند، نتيجه ديگري نيز در پي دارد كه عبارت است از دستيابي آسان تر و بهتر به
منابع حمايت اجتماعي كه خود مي تواند نقش بسيار مهمي در حفاظت افراد در برابر مشكلات و از جمله استرس ايفا كند. اين
يافته نيز با نتايج كياروجي و همكاران ( 2000 ) همخواني دارد. اگر چه نتايج تحليل همبستگي پيرسون نشان داد كه مهارت
اجتماعي همبستگي معني داري با سلامت رواني ندارد؛ ولي نتايج تحليل رگرسيون نشان داد كه اين مولفه از هوش هيجاني نيز به
مجموعه مقالات اولين همايش ملي علم و كاراته ، اول تا سوم آبان 1390 دانشگاه تبريز
عنوان يك متغير تعديل كننده نقش معني داري در پيش بيني سلامت رواني ورزشكاران دارد. از مهمترين ويژگي ورزشكاران
داراي اين قابليت، مهارت بيشتر در تعامل و ارتباط با ديگران است و همين امر ممكن است توجيهي براي تاثير اين مولفه در تبيين
سلامت رواني باشد. به طور كلي يافته هاي اين پژوهش و پژوهش هاي مشابه بيانگر اهميت نقش هوش هيجاني در تامين سلامت
رواني ورزشكاران و افراد عادي مي باشد.
منابع
1- Austin, E.J; Saklofske, D.H; Huang, S.H. S; & Mckeny, D (2004). Measurement of trait emotional intelligence:
testing and cross-validating a modified version of scuttle et al. (1998) measure personality and individual
differences. 36: 555-562.
2- Bar-on, R, (1999). The Emotional intelligence (EQ_I). A measure of Emotional intelligence (2th-ed). Toronto,
Canada: multi health P systems. Handbook of Emotional intelligence. Sanfrancisco: tossey-bass.
3 Carson, K; & Carson, P & Birkenmeier, B. (2000). Measuring Emotional intelligence: development and validation
of an instrument. The Journal of behavioral and apply management review. Vol 12, 237-268.
4- Ciarrochi, J; Chan, Y; & Bajgar, J. (2001). Measuring emotional intelligence in adolescents. Journal of
Personality and Individual Differences, 31, 1105-1119.
5- Ciarrochi, V; & Joseph, P; & Frank, K; & Anderson, S. (2000). Emotional intelligence moderates the relationship
between stress and mental health. Journal of personality and individual differences. Vol 31. 197-209.
6- Goldman, D. (1998).Working with Emotional intelligence. New York Bantan.اكبر زراعت پيشه 1، علي اكبر ملكي راد 2
1.عضو هيات علمي دانشگاه آزاد اسلامي واحد جيرفت، 2. عضو هيات علمي دانشگاه پيام نور شازند

مقايسه هويت ورزشي در رشته انفرادي كاراته و رشته تيمي كاناپولو
معصومه هاديان 1، زهرا نيلي 2، دكتر محمود شيخ 3

مقدمه: امروزه هر فردي هويت هاي متفاوتي دارد. در ميان اين هويت هاي متفاوت، هويت ورزشي هر فرد مجموعه اي از هويت
فردي، هويت اجتماعي، آسيب پذيري عاطفي منفي و انحصارگرايي است ( 1). داشتن يك هويت ورزشي قوي براي موفقيت در
سطوح بالاي ورزشي ضروري است ( 3). هويت ورزشي ورزشكاران از اواخر كودكي تا نوجواني افزايش و تا دوران جواني پايدار
باقي مي ماند( 4). با افزايش سن هويت ورزشي كاهش مي يابد( 5). از آنجايي كه پي بردن به نقش ورزشكاران ضروري به نظر مي
رسد و تاكنون تحقيقي دراين زمينه در داخل و خارج كشور انجام نشده است، بنابراين هدف از اين تحقيق تعيين تفاوت هويت
ورزشي در رشته تيمي و انفرادي كاناپولو و كاراته مي باشد.
روش تحقيق: بدين منظور تعداد 34 بازيكن دختر ( 18 كاراته كار و 16 قايقران) از تيم هاي ملي به صورت هدف دار انتخاب
برور 1993 ) را تكميل نمودند. دادها براساس رده سني(جوانان و بزرگسالان) و نوع )( AIMS) شدند و پرسشنامه هويت ورزشي
رشته ورزشي (تيمي و انفرادي)، گروه بندي و از آمار توصيفي و تي مستقل براي تحليل داده ها استفاده شد.
امتياز بالاتري به دست ( AIMS) يافته ها: يافته ها نشان داد كه كاراته كاران در تمام خرده مقياس ها و در كل هويت ورزشي
آوردند. تفاوت بين دو رشته ورزشي در مولفه هاي هويت فردي، آسيب پذيري عاطفي منفي و هويت اجتماعي معنادار بود. علاوه
بر اين، نتيجه جالب توجه اين است كه جوانان كاراته كار در هر چهار مولفه هويت ورزشي در مقايسه با بزرگسالان امتياز بيشتر
بالاتري داشتند، در حالي كه اين امر در تيم ملي قايقراني كاملا معكوس بود. ( AIMS) و در كل هويت ورزشي
بحث و نتيجه گيري: يافته ها نشان داد بالاتر بودن هويت ورزشي در جوانان در رشته ورزشي كاراته با نتايج جيمز( 2010 ) و
كريستن( 2007 ) همخواني داشت اما با رشته قايقراني همخواني نداشت. احتمالا اين امربه اين دليل است كه سن تخصصي شدن
در كاراته در سنين جواني و در قايقراني در سنين بزرگسالي است. موفقيت بيشتر كاراته كاران و هويت ورزشي بالاي آن ها با نتايج
دنيش ( 1983 ) همخواني داشت. به نظر مي رسد تفاوت هاي معنادار سه مولفه هويت ورزشي در بين كاراته كاران و قايقرانان
بدليل ماهيت رشته ورزشي باشد احتمالا در ورزش هاي انفرادي كه هر فرد مسئول عملكرد ورزشي خودش است، هويت ورزشي
نسبت به ورزش هاي تيمي كه مسئوليت در بين افراد گروه تقسيم مي شود، بالاتر است. هم چنين احتمال مي رود سن تخصصي
شدن و نوع رشته ورزشي بر روي شكل گيري هويت ورزشي و دوران حساس براي پيشرفت هويت ورزشي اثرگذار است.
علاوه براين، در ورزش هايي كه سن تخصصي شدن در آن ها در پايين تر است، هويت ورزشي در سنين نوجواني و جواني بيشتر
است، اما در ورزش هايي كه سن تخصي شدن در آن ها بالاتر است، هويت ورزشي در دوران بزرگسالي شكل مي گيرد.
وازگان كليدي : هويت ورزشي، كاراته، كاناپولو، نخبه ، سن تخصصي
مجموعه مقالات اولين همايش ملي علم و كاراته ، اول تا سوم آبان 1390 دانشگاه تبريز
منابع
1. Brewer, B. (1993). Self-identity and specific vulnerability to depressed mood. Journalof Personality, 61(3), 343-
364.
2 Danish SJ. (1983)Musing about personal competence: the contributions of sport, health, and fitness. Am J
Community Psychol;11:221—40.
3. James L.W.Houle ,Britton W,Brewer, Annette S.kluck (2010).Developmental trends ,Athletic identity :A two –
part retrospective study.Journal of sport behaviour.Volume 6, Issue 6,P 472-478
4. Van Heerden ,Kirsten,(2010).Thesis(M.A.)-University of KwaZulu-westville,معصومه هاديان 1، زهرا نيلي 2، دكتر محمود شيخ 3
1.دانشجوي كارشناسي ارشدرفتار حركتي دانشگاه تهران، 2. دانشجوي كارشناسي ارشد رفتار حركتي دانشگاه الزهرا، 3. دانشيار
دانشگاه تهران

بررسي ميزان پرخاشگري در دختران نوجوان ورزشكار رشتههاي رزمي كاراته و جودو

مقدمه: ورزش هاي رزمي در دهه هاي اخير رشد چشمگيري داشته و توجه دختران نوجوان به اين رشته ورزشي افزايش يافته
است. با توجه به ماهيت برخوردي اينگونه ورزشها همواره سوالاتي پيرامون تأثير اين وررزشها بر رفتار نوجوانان، به ويژه ميزان
پرخاشگري مطرح بوده است كه با وجود مطالعات انجام شده هنوز پاسخ قاطعي براي آن وجود ندارد. پرخاشگري 1 عمل هدفمند
و نيرومندي است كه ميتواند كلامي يا فيزيكي باشد و مكمل حركتي احساس غضب، خشم 2 يا خصومت است. هر چند شركت
در يك فعاليت ورزشي داراي جنبه هاي مثبت بسياري است، معمولاً مسابقات قهرماني آن با رفتارهاي پرخاشگرانه همراه مي شود(
1). پرخاشگري ميتواند به دو شكل خصومت آميز و ابزاري 3 باشد. هدف از پرخاشگري خصومت آميز يا واكنشي 4 كه با خشم
برانگيخته ميشود، آسيب رساندن فيزيكي يا رواني به فرد ديگر است ولي در پرخاشگري ابزاري هدف فراتر از صدمه زدن به فرد
ديگر است، مانند آسيب زدن به حريف، جهت افزودن شانس پيروزي( 1). هدف از اجراي اين مطالعه بررسي و مقايسه ميزان
پرخاشگري كل و زير مقياس هاي آن- پرخاشگري واكنشي، پرخاشگري ابزاري، و توانايي كنترل خشم فرد- در چهار گروه
كاراته كار، جودوكار، شناگر و غيرورزشكار مي باشد.
روش تحقيق: اين مطالعه به روش مورد- شاهد، در دختران 11 تا 19 سال، با استفاده از "مقياس سنجش خشم نوجوانان" 5 جهت
ارزيابي ميزان پرخاشگري، انجام شد ( 2). معيار ورود به مطالعه عضويت در باشگاههاي ورزشي نوجوانان و انجام فعاليت ورزشي
منظم هفتگي در رشته مربوطه بود. انتخاب باشگاه به صورت تصادفي و نمونه گيري در هر باشگاه به صورت سرشماري انجام
شد.
يافته هاي تحقيق: در مجموع 291 ورزشكار (جودو 70 ، كاراته 66 ، شنا 59 ، غيرورزشكار 96 مورد) بررسي شد. ميانگين سني
15 سال و ميانگين سني نوجوانان ورزشكار در رشته شنا كمتر از ساير گروه ها بود. ميزان خشم كل /49± افراد مورد مطالعه 1.93
كه به ترتيب از گروه جودوكار به غيرورزشكار، كاراته (p = در گروه هاي مختلف با يكديگر تفاوت معناداري داشت ( 0.001
1 aggression
2 anger
3 instrumental
4 reactive
5 Adolescent Anger Rating Scale (AARS)
مجموعه مقالات اولين همايش ملي علم و كاراته ، اول تا سوم آبان 1390 دانشگاه تبريز
كار و شناگر كاهش مي يافت. ميزان خشم كل در گروه شناگران به طور معني داري كمتر از گروه كنترل غير ورزشكار بود. زير
مقياس خشم ابزاري و خشم واكنشي نيز در گروههاي مختلف تفاوت معني داري داشت ولي كنترل خشم در گروه هاي مختلف
تفاوت معني داري نداشت. در آناليز يك به يك، تنها ميانگين خشم ابزاري در ورزشكاران گروه جودو به طور معني داري بيشاز
گروه شناگر و خشم واكنشي در ميان شناگران به طور معنيداري كمتر از غير ورزشكار بود.
جدول مقياس خشم كل و زير مقياس هاي خشم به تفكيك رشته ورزشي
خشم ابزاري خشم واكنشي كنترل خشم خشم كل
75.16(13.71) 32.80(6.70) 15.53(3.92) 27.88( جودو *( 8.94
71.41(13.02) 33.38(6.50) 15.03(3.77) 24.79( كاراته ( 6.20
66.63(11.07) 35.39(5.94) 14.56(4.03) 23.31( شنا ( 4.38
74.09(13.57) 33.59(6.01) 16.45(4.01) 26.17( غير ورزشكار ( 7.31
0.001 0.12 0.021 0.012 P value
*ميانگين (انحراف معيار)
آن مي باشد. بدين معني كه در گروه دختران curvilinear بحث و نتيجه گيري: مطالعات در زمينه پرخاشگري نشاندهنده تغيير
.( بيشترين ميزان پرخاشگري مربوط به گروه 14 سال (ميانه نوجواني) و كمترين آن در گروه 17 سال (اواخر نوجواني) است ( 3
يافته هاي اين مطالعه در زمينه پرخاشگري در كاراته كا با مطالعه رنس و لورانت مطابقت دارد. آن ها نيز عدم وجود تفاوت معني دار
را در امتياز پرخاشگري كودكان 8 ساله در شروع ورزش كاراته با هم سالانشان گزارش نمودهاند. همچنين براساس مطالعه ديگر
6). تفاوت ،5 ، اين پژوهشگران تغيير معناداري در ميزان پرخاشگري پس از يك سال و دو سال تمرين كاراته رخ نداده است ( 4
معنادار ميان ميزان خشم پس از دو سال فعاليت ورزشي در كاراته كاران و جودوكاران اين ايده را مطرح كرده است كه شركت در
ورزش هاي رزمي كه در آن ها كاتا يا مديتيشن وجود ندارد يا بدان كم بها داده مي شود، مي تواند در به دست آوردن كنترل بر
خود اشكال ايجاد نمايد. با اين وجود به نظر نمي رسد كه كاتا و مديتيشن با امتيازات اندازه گيري شدة پرخاشگري فيزيكي در
ارتباط باشند ( 5). در مجموع، ميزان پرخاشگري در دو گروه جودوكا و غيرورزشكار مشابه با يكديگر و بيشتر از ورزشكاران
رشته هاي كاراته و شنا بود.
منابع
1-Weinberg Robert S., Gould Daniel. Foundations of sport and exercise psychology. Human
Kinetics; 2003
2-Burney DeAnna McKinne. Adolescent anger rating scale professional manual. Psychological
assessment resources;2001
مجموعه مقالات اولين همايش ملي علم و كاراته ، اول تا سوم آبان 1390 دانشگاه تبريز
3- Steinberg L., Morris A.S. Adolescent development. Annual review of psychology 2001 ;52:
83-110
4- Reynes E, Lorant J. Do competitive martial arts attract aggressive children? Perceptual and
motor skills 2001 ;93: 382-6
5-Reynes E, Lorant J. Competitive Martial Arts and Aggressiveness: A 2-yr longitudinal study
among young boys. Perceptual and motor skills 2004 ;98: 103-15
6- Reynes E, Lorant J. Karate and aggressiveness among eight-year-old boys. Perceptual and
دكتر سارا لطفيان 1، دكتر وحيد ضيايي 2، دكتر همايون اميني 3، سميه خانزاده 4، سجاد كرمي 5
1.رزيدنت پزشكي ورزشي دانشگاه علوم پزشكي تهران، مركز تحقيقات پزشكي ورزشي، پزشك تيم ملي كاراته بانوان 2. متخصص
اطفال، عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي تهران، مركز تحقيقات پزشكي ورزشي 3. روانپزشك، عضو هيات علمي دانشگاه علوم
پزشكي تهران 4،5 . دانشجوي كارشناسي ارشد تربيت بدني دانشگاه آزاد اسلاميmotor skills 2002 ;94: 1041-2

تجزيه و تحليل عملكرد مهارتي و فقر مهارتي عارض شده بر عملكرد مسابقه اي ورزشكاران
حرفه اي كاراته

مقدمه: مشكلي بزرگ با ابعادي بزرگ با نام فقر مهارتي بر ورزشكاران حرفه اي كاراته، سايه افكنده است كه روز به روز به علت
عدم آسيب شناسي و ارائه راهكارهاي برون رفت، دامنه گسترده تري را در عملكرد مهارتي رقابت كنندگان در مسابق ه ها ي سطح
بالا و بين المللي از خود نشان مي دهد. انتخاب و استفاده مكرر از آسان ترين، كم ارزش ترين و كمترين تعداد از جمع حداكثري
مهارت هاي تكنيكي مجاز و قابل اجرا در مسابقه، از جانب ورزشكار را مي توان يكي از تعاريف فقر مهارتي عارض شده قلمداد
نمود. اين فقر مهارتي باعث شده است كه هر بار از زيبايي ها، پويايي و هيجان رقابتهاي ورزشي كاراته كاسته شده و ما كمتر
شاهد ساخت لحظه هاي به ياد ماندني از جانب ورزشكاران نخبه و با استعداد در مسابقه ها باشيم.
روش تحقيق: اين پژوهش از نوع تحقيقات تجربي و هدفمند بوده است كه جامعه آماري اين تحقيق را حدود 50 نفر از قهرمانان
بزرگسال تيم هاي ملي كاراته ايران حاضر در مسابقه هاي انتخابي درون اردويي در سال 1386 تهران تشكيل دادند. رقابت ها به
صورت رسمي و با حساسيت بالا براي راهيابي به مرحله بعدي، به صورت انفرادي و دوره اي در هفت وزن برگزار گرديد. در هر
وزن در حدود 7 نفر شركت داشته و در مجموع بيش از 40 مسابقه طبق قوانين فدراسيون جهاني كاراته انجام شد. با در نظر
گرفتن قوانين داوري براي مبارزه (كوميته)، ورزشكاران مجاز به اجراي بيش از 30 مهارت حركتي ساده و پيچيده در اشكال و
انواع مختلف براي كسب امتياز در مسابقه مي باشند. در اين ميان براي هر چه زيباتر و مهيج تر شدن رقابت ها و همچنين ترغيب
بازيكنان به اجراي مهارت هاي سخت و پيچيده تر مانند جودان گري ها، امتياز كامل و بيشتري در نظر گرفته شده است. اما
براحتي مي توان با يك مشاهده عيني و غربالگري عملكرد مهارتي مجموع همه بازيكنان حاضر در اكثر رقابتهاي سطح بالا و بين
المللي به اين نتيجه رسيد كه ورزشكاران با استعداد كاراته روز به روز، خواسته يا ناخواسته، دانسته يا ندانسته و بدلايل زير به
سمت فقر مهارتي سوق داده شده اند:
-1 كمتر از انگشتان يك دست در طول مسابقات، شاهد اجراي موفقيت آميز مهارت هاي زيبا و باارزشي مانند جودان گري ها
(ضربات لگد به سر حريف) و يا چودان گري ها (ضربه لگد به قسمت مياني بدن) هستيم.
-2 در حدود 90 ٪ از مجموع امتيازها، بوسيله ضربات دست كسب مي شود. كه در اين ميان سهم ضربه هاي دست به سر حريف
(جودان زوكي ها) خيلي بيشتر از سهم ضربات دست به وسط بدن (چودان زوكي) مي باشد.
-3 بيش از 50 ٪ از ضربات جودان زوكي ها نيز اغلب بدون كنترل با برخورد سنگين و اخطار مواجه مي شود.
مجموعه مقالات اولين همايش ملي علم و كاراته ، اول تا سوم آبان 1390 دانشگاه تبريز
-4 در اكثر رقابت ها اختلاف امتيازها بين دو رقيب در پايان هر مسابقه به عدد 5 الي 8 نمي رسد و بازيكنان بطور معمول با امتياز
پايين، نزديك بهم و به دشواري از سد يكديگر عبور مي نمايند.
-5 در طول رقابت ها، بندرت شاهد خلاقيت هاي فردي و ارائه مهارت هاي بديع و نوظهور از جانب ورزشكاران حرفه اي
مي باشيم و در عوض شاهد فلات عملكرد و كاهش تنوع مهارتي و ظرفيت اجرا و كاهش طول زمان قهرماني آنان هستيم.
-6 بوضوح شاهد افزايش چشمگير حركات اضافي، بي ثمر و تهي و همچنين افزايش شديد نيازهاي فيزيولوژيكي و بهم خوردن
غير قابل كنترل هموستاز (تعادل حياتي بدن) ورزشكاران مي باشيم.
-7 شاهد تفكرهاي تكنيكي و تاكتيكي خيلي محدود، ساده و قابل پيش بيني و همچنين كم آگاهي و نبود استفاده مناسب
ورزشكاران از توانايي هاي روانشناختي چون مديريت هاي زمان، مسابقه، انرژي، رفتار، استرس و اضطراب هستيم.
با در نظر گرفتن موارد فوق سئوالهاي زيادي مانند زير مطرح مي شود:
• ماهيت اين فقر مهارتي عارض شده چيست؟ منشاء و علل بروز آن چه مي باشند؟
• راهكارهاي پيشنهادي و عملي براي جلوگيري و يا حل اين مشكل جدي چه مي باشند؟
* با مطرح و توضيح تعدادي از عوامل مهم بروز فقر مهارتي، سعي مي شود بطور خلاصه و همزمان به سئوالهاي فوق بپردازيم:
-1 يادگيري نامناسب الگوهاي حركتي و مهارت هاي تكنيكي دستكاري شده بنيادي و يا ناآگاهي و درك غيرصحيح از پايه هاي
بيومكانيكي در اجراي مهارت ها.
-2 نبود برنامه ريزي مناسب براي انتقال مهارت هاي تكنيكي به تاكتيك هاي فردي و توسعه هوش تاكتيكي ورزشكاران.
-3 نبود ارزيابي و غربالگري مهارتي هوشمندانه براي هدف گزيني و تدوين اهداف مهارتي فردي.
-4 عدم فردي سازي تمرينات، با در نظر گرفتن ويژگي ها و تفاوت هاي فردي و خصوصيات ورزش رقابتي كاراته.
-5 عدم توجه كافي و لازم به استفاده از روش هاي مشابه سازي مهارت هاي مسابقه، با در نظر گرفتن شرايط حاكم بر مسابقه
به عنوان نقطه مرجع در تمرينات.
-6 نبود تحليلي مناسب از نيازها، قابليت ها و توانايي هاي مورد نياز ورزشكاران.
-7 آمادگي جسماني و فيزيولوژيكي ناكافي و يا نادرست.
-8 ناتواني در شكست سدهاي رواني، جهت ايجاد خودباوري تكنيكي و تاكتيكي و توسعه سطح موفقيت آميز عملكرد مهارتي.
-9 ناتواني در تنظيم و ايجاد تعاملي مناسب بين متغيرهاي تمريني.
-10 نبود محرك هاي تمريني متنوع و مناسب كه شامل تمرين هاي ماهيتي- كاربردي ويژه اي بوده كه به منظور خاص براي
ورزشكار در نظر گرفته مي شود.
-11 نبود توجه كافي به عناصر، عوامل و توانايي هاي روانشناختي ورزشكاران حرفه اي كاراته.
مجموعه مقالات اولين همايش ملي علم و كاراته ، اول تا سوم آبان 1390 دانشگاه تبريز
-12 نبود توسعه اي مناسب در دانش نظري ورزشكاران.
-13 وجود محدوديتهاي محيطي، عوامل رواني و همچنين حريفان تمريني و تجهيزات و لوازم نامناسب.
پيشنهادات:
در ورزش اندازه گريز كاراته با اتخاذ يك رويكرد مسابقه اي مربيگري و با تدوين مناسب برنامه زمانبندي تمريني و همچنين
استفاده هدفمند و متنوع از تمرين هاي ماهيتي- كاربردي در قالب تمرين هاي مهارتي، مي توان هر ورزشكار را به صورت فردي
به سمت حداكثر آستانه و سقف ژنتيكي و ظرفيت عملكرديش در خصوص هر مهارت هدايت نمود. و بطور همزمان زمينه را
براي توسعه توانايي هاي فيزيولوژيكي، روانشناختي و قابليت هاي زيست حركتي غالب در قالب تمرين هاي مهارتي فراهم
آورد. زيرا افزايش عملكرد ورزشي و مهارتي نتيجه ميزان غلبه ورزشكار بر محرك ها، پيچيدگي ها و محدوديت هاي تمريني
مي باشد.
منابع
-1 ايشتوانفي، چابا/ 1382 / اصول تئوريك و متدولوژيك علم تمرين/فرهاد هژير/ دانش نگار/تهران.
-2 بومپا، تئودور/ 1387 / علم تمرين/ دكتر محمد رضا كردي/ انتشارات سمت/تهران.
-3 بلوم فيلد، جي و آكلند،تي آر/ 1382 / بيومكانيك و آناتومي كاربردي در ورزش/ ترجمه سعيد ارشم/ انتشارات فردانش پژوهان/ تهران
-4 بومپا، تئودور/ 1380 / اصول و روش شناسي تمرين (از كودكي تا قهرماني) / ترجمه خسرو ابراهيم و هاجر دشتي/ انتشارات فردانش پژوهان/ تهران
-5 مك گينيس، پيترام/ 1384 / بيومكانيك ورزش و تمرين/ ترجمه ژاله معماري/ انتشارات چكامه/ تهرانحسن سلام پور
مربي و محقق علمي كاراته

مقايسه برخي از ويژگ يهاي شخصيتي (پرخاشگري، اعتماد به نفس و عزت نفس) ورزشكاران نخبه
مرد كاراته (كاتا و كوميته)

چكيده
هدف تحقيق حاضر، مطالعه و مقايسه برخي از خصوصيات شخصيتي (پرخاشگري، اعتماد به نفس و عزت نفس) ورزشكاران مرد
نخبه كاراته در دو رشته كاتا و كوميته بود. نمونه هاي اين تحقيق را 65 نفر از كارات هكاران در دو رشته كاتا و كوميته كه در
مسابقات قهرماني كشور، انتخابي تي م ملي شركت داشتند، تشكيل مي دادند. روش تحقيقي در اين مطالعه از نوع علّي - مقايسه اي
يا پس از وقوع بود. ابزارهاي تحقيق، پرسشنامه هاي عزت نفس كوپراسميت، اعتماد به نفس برون رويتر و تست پرخاشگري آيسنك
بودند. اطلاعاتي نظير سواب قتمريني، مقامهاي اكتسابي، درجه كمربند، سن، شغل و ميزان تحصيلات پدر و مادر نيز توسط
پرسشنامه اطلاعات فردي به دست آمدند. براي تجزيه و تحليل اطلاعات به دست آمده از آزمون تي مستقل جهت مقايسه دو گروه
استفاده گرديد. نتايج تحقيق نشان دادند كه :
-1 بين ميزان پرخاشگري كاراته كاران مرد نخبه كشور در دو رشته كاتا و كوميته اختلاف معني داري وجود ندارد.
-2 بين ميزان عزت نفس كاراته كاران مرد نخبه كشور در دو رشته كاتا و كوميته اختلاف معني داري وجود ندارد.
-3 بين ميزان اعتماد به نفس كارات هكاران مرد نخبه كشور در دو رشته كاتا و كوميته اختلاف معني داري وجود ندارد.
نتايج اين تحقيق نشان دادند كه برتري فني و مهارتي، مقام هاي اكتسابي و صرف ساعات زياد براي تمرين، موجب افزايش
اعتماد به نفس، اعتلاي عزت نفس و كاهش پرخاشگري ورزشكاران در صحنه ورزش شده و اين ويژگي ها در رشته هايي كه
مي توان نتايج عملكردي را بصورت عيني مشاهده كرد، بارزتر است.
واژه هاي كليدي : كاراته كاي نخبه ، كاتا، كوميته، شخصيت، پرخاشگري، اعتماد به نفس، عزت نفس.
منابع
-1 استن هاوس. گلن( 1380 )، كليدهاي پرورش اعتماد به نفس در كودكان و نوجوانان: ترجمة ناهيد آزادمنش، چاپ سوم، تهران: انتشارات صابرين.
-2 اسلامي نسب . علي( 1373 )، روان شناسي اعتماد به نفس؛ چاپ اول، انتشارات مهرداد.
-3 فراست. ديويد.ب( 1366 )، روا نشناسي ورزش؛ ترجمة عيدي عليخاني و مهوش نوربخش، تهران: انتشارات دفتر تحقيقات و آموزش سازمان تربيت
بدني.مجموعه مقالات اولين همايش ملي علم و كاراته ، اول تا سوم آبان 1390 دانشگاه تبريز
مقايسه برخي از ويژگ يهاي شخصيتي (پرخاشگري، اعتماد به نفس و عزت نفس) ورزشكاران نخبه
مرد كاراته (كاتا و كوميته)
علي پايدار 1، نسرين گلمغاني زاده 2، امير قيامي راد 3
1،2،3 . دانشجوي دكتري تربيت بدني، دانشگاه آنكارا
چكيده
هدف تحقيق حاضر، مطالعه و مقايسه برخي از خصوصيات شخصيتي (پرخاشگري، اعتماد به نفس و عزت نفس) ورزشكاران مرد
نخبه كاراته در دو رشته كاتا و كوميته بود. نمونه هاي اين تحقيق را 65 نفر از كارات هكاران در دو رشته كاتا و كوميته كه در
مسابقات قهرماني كشور، انتخابي تي م ملي شركت داشتند، تشكيل مي دادند. روش تحقيقي در اين مطالعه از نوع علّي - مقايسه اي
يا پس از وقوع بود. ابزارهاي تحقيق، پرسشنامه هاي عزت نفس كوپراسميت، اعتماد به نفس برون رويتر و تست پرخاشگري آيسنك
بودند. اطلاعاتي نظير سواب قتمريني، مقامهاي اكتسابي، درجه كمربند، سن، شغل و ميزان تحصيلات پدر و مادر نيز توسط
پرسشنامه اطلاعات فردي به دست آمدند. براي تجزيه و تحليل اطلاعات به دست آمده از آزمون تي مستقل جهت مقايسه دو گروه
استفاده گرديد. نتايج تحقيق نشان دادند كه :
-1 بين ميزان پرخاشگري كاراته كاران مرد نخبه كشور در دو رشته كاتا و كوميته اختلاف معني داري وجود ندارد.
-2 بين ميزان عزت نفس كاراته كاران مرد نخبه كشور در دو رشته كاتا و كوميته اختلاف معني داري وجود ندارد.
-3 بين ميزان اعتماد به نفس كارات هكاران مرد نخبه كشور در دو رشته كاتا و كوميته اختلاف معني داري وجود ندارد.
نتايج اين تحقيق نشان دادند كه برتري فني و مهارتي، مقام هاي اكتسابي و صرف ساعات زياد براي تمرين، موجب افزايش
اعتماد به نفس، اعتلاي عزت نفس و كاهش پرخاشگري ورزشكاران در صحنه ورزش شده و اين ويژگي ها در رشته هايي كه
مي توان نتايج عملكردي را بصورت عيني مشاهده كرد، بارزتر است.
واژه هاي كليدي : كاراته كاي نخبه ، كاتا، كوميته، شخصيت، پرخاشگري، اعتماد به نفس، عزت نفس.
منابع
-1 استن هاوس. گلن( 1380 )، كليدهاي پرورش اعتماد به نفس در كودكان و نوجوانان: ترجمة ناهيد آزادمنش، چاپ سوم، تهران: انتشارات صابرين.
-2 اسلامي نسب . علي( 1373 )، روان شناسي اعتماد به نفس؛ چاپ اول، انتشارات مهرداد.
-3 فراست. ديويد.ب( 1366 )، روا نشناسي ورزش؛ ترجمة عيدي عليخاني و مهوش نوربخش، تهران: انتشارات دفتر تحقيقات و آموزش سازمان تربيت
بدني.

مقايسه زمان واكنش ساده و انتخابي در كارات هكاران نخبه سب كهاي كنترلي،
نيمه كنترل و آزاد
شاخص آماده سازي لازم براي توليد حركت است كه بخش اصلي بسياري از ورزش هاست و سرعت (RT) مقدمه: زمان واكنش
پاسخ دهي فرد به يك محرك را نشان م يدهد. در واقع در بسياري از مهارت هاي سريع موفقيت ورزشكار بسته به سرعتي است كه
وي مي تواند با توجه به آن، شرايط محيطي يا حركت حريف را شناسايي كند و تصميم بگيرد كه چه واكنشي انجام دهد و سپس
حركت مناسب را آغاز كند( 1). پس پردازش سريع اطلاعات و تصميم گيري درباره اينكه چه كاري انجام دهيم از عوامل مهم و
به عنوان شاخص سرعت تصمي مگيري، ميزان سرعت افراد در پاسخگويي به RT حياتي در اجراي ماهرانه حركات سريع است و
محرك ها را نشان م يدهد كه اين امر نيز مي تواند يكي از راههاي گزينش افراد در رشت ههاي مختلف ورزشي باشد كه لازمه آن ها
داشتن سرعت عكس العمل است. ويژگي هاي فردي و عوامل محيطي بسياري از جمله شدت و نوع محرك، سطح برانگيختگي،
مي باشند( 1،2 ) كه تحقيقات مختلفي را دربرگرفت هاند. در بين اين RT فعاليت بدني و تمرين، جنس، سن . . . از عوامل اثرگذار بر
را در شدت هاي مختلف تمريني RT عوامل فاكتور تمرين توجه بيشتري را به خود جلب كرده و محققان به تفكيك تغييرات
( (زيربيشنه، بيشينه، فزاينده)، بعد از استراحت، بعد از تمرين بدني (آرسلين، 1998 ؛ لمينگ، 2005 ؛ داورنچ، 2006 ؛ تسكيران، 2008
بررسي كرده و به نتايج قابل قبولي هم رسيد هاند اما آنچه در اين ميان ناديده گرفته شده اثر برنامه هاي تمريني مختلف در طولاني
در يك رشته ورزشي خاص م يباشد كه ماهيت مهارت هاي آن سريع است. بدين منظور محقق بر آن است با مقايسه RT مدت بر
كاراته كا هاي نخبه سبك هاي كنترلي با سب كهاي نيم هكنترل و آزاد، برنامه تمريني اي را (CRT) و انتخابي (SRT) زمان واكنش ساده
منجر شده، شناسايي و به ورزشكاران اين رشته معرفي كند. RT كه به بهترين
روش تحقيق: اين مطالعه از نوع علي-مقايسه اي بوده كه در آن 60 كاراته كا نخبه( 20 كاراته كا سبك كنترلي، 20 كاراته كا سبك
نيمه كنترلي و 20 كاراته كا سبك آزاد) داراي كمربند مشكي دان يك و بالاتر كه حداقل يك بار سابقه حضور در تيم ملي را داشتند،
دست (ساخت شركت ساتراپ RT با استفاده از نمونه گيري در دسترس انتخاب شدند. ابزار جمع آوري داده ها دستگاه اندازه گيري
استفاده شد. α< 0/ در سطح معني داري 01 (Anova) ايران) بود. براي تجزيه و تحليل داده ها از آزمون تحليل واريانس
يافته هاي تحقيق: طبق نتايج جدول 1 و با توجه به سطح معني داري خطاي آزمون، تفاوت معني داري بين كاراته كاهاي سبك هاي
وجود دارد. CRT و SRT كنترلي، نيمه كنترل و آزاد در ميانگين
1- Email:behnam.maleki1983@gmail.com
مجموعه مقالات اولين همايش ملي علم و كاراته ، اول تا سوم آبان 1390 دانشگاه تبريز
ساده و انتخابي در گروه هاي مورد مطالعه RT جدول 1. نتايج آزمون تحليل واريانس جهت بررسي اختلاف ميانگين
سطح معني داري F مجموع مجذورات درجه آزادي ميانگين مجذورات
877 2 1754 SRT
2631
0/001
0/33 58 گروهها 2
60 جمع 1756
1252 2 2504 CRT
0/001 1252 1 2 گروهها 6
8 جمع 2510
بر حسب گروههاي مورد مطالعه در جدول 2 آورده شده است. CRT و SRT . اختلاف ميانگين
جهت مشخص كردن اختلاف ميانگين ها LSD جدول 2- نتايج آزمون تعقيبي
مقايسه
اختلاف
ميانگين
سطح معني داري
SRT
0/001 28 كنترل= 186 نيمه كنترل= 214
0/001 31 كنترل= 186 آزاد= 217
0/001 3 نيمه كنترل= 214 آزاد= 217
CRT
0/001 38 كنترل= 405 نيمه كنترل= 443
0/001 32 كنترل= 405 آزاد= 437
0/001 6 نيمه كنترل= 443 آزاد= 437
* تمامي نمرات بر اساس هزارم ثانيه مي باشد
نيز SRT گروه كاراته كا آزاد بيشتر از دو گروه كنترل و نيمه كنترل است و پايين ترين ميانگين SRT طبق نتايج جدول 2 ميانگين
گروه كاراته كا نيم هكنترل بيشتر از دو گروه كنترل و آزاد است و پايي نترين CRT مربوط به گروه كنترل مي باشد. همچنين ميانگين
ساده و انتخابي در كارات هكاران RT نيز مربوط به گروه كنترل مي باشد.بحث و نتيجه گيري: نتايج تحقيق نشان داد CRT ميانگين
نخبه سب كهاي كنترلي نسبت به كاراته كاران سب كهاي نيمه كنترل و آزاد بطور معن يداري كمتر است. در تحقيقات گذشته محققان
ساده و انتخابي كمتر و قدرت پيش بيني و RT به اين نتيجه رسيده اند كه كاراته كاران نخبه نسبت به كاراته كاران مبتدي داراي
سرعت ادراك بينايي بالاتري هستند(لايتون 1991 و 1993 ، اسكات 1993 ، كيم 1998 ، موري 2002 ) اما در اين تحقيقات
كاراته كاران نخبه تفاوت معني داري نداشت كه با يافته هاي اين تحقيق متناقض است. آزمودني هاي اين تحقيق به تفكيك از RT
كاراته كاران نخبه سبك هاي مختلف هستند اين در حالي كه در تحقيقات قبلي آزمودني ها معمولاً از يك سبك مشخص انتخاب
مجموعه مقالات اولين همايش ملي علم و كاراته ، اول تا سوم آبان 1390 دانشگاه تبريز
ساده و انتخابي RT مي شده اند و احتمال مي رود برنامه تمريني متفاوت در سبك هاي مختلف كاراته عامل تفاوت و اختلاف در
كاراته كاران نخبه اين تحقيق باشد. همانطور كه نوع و شدت تمرين بر آثار فيزيولوژيكي ناشي از فعاليت تأثير دارد، آثار رواني
نيز كه يك عامل ادراكي- حركتي است در نتيجه RT فعاليت نيز با تغيير شدت و نوع تمرينات تغيير م ييابد( 3). از اين رو ممكن
انجام تمرينات مختلف در طولاني مدت دچار تغييراتي شود. با توجه به ماهيت متفاوت سب كهاي مختلف كاراته و اينكه سبك
كنترلي كاراته مثال خوبي از يك رقابت ورزشي با سطوح بالايي از محدويت هاي فضايي – زماني است كه به واكنش هاي خيلي
سريع نياز دارد( 4)، كاراته كاران اين سبك تكنيك هاي انفجاري و حركات جهشي را بصورت تناوبي (دوره هاي تمرين و
استراحت) تمرين مي كنند( 5). بنابراين سوخت و ساز ب يهوازي مهمترين منبع انرژي درگير در اينگونه تمرينات است( ايماميور
1999 ، راوير 2002 ) كه احتمال دارد عامل بالا بودن توانايي هاي ادراكي – حركتي در كاراته كاران سبك هاي كنترلي، اين نوع
تمرينات با اين نوع سوخت و ساز باشد كه توجه هر چه بيشتر مربيان و كاراته كاران سبك هاي ديگر را به خود جلب مي كند.
منابع
1-SchmidtRA\1991\Motor learning and performance:from principles to practice\Champaign\ Human Kinetics
Books.
2- Kosinski R\ 2006\ A literature review on reaction time\ WWW. biae Clemson\edu.
-3 نعيمي كيا، مليحه/ 1385 / بررسي تغييرات زمان واكنش انتخابي هنگام اجراي فعاليت فزاينده و ارتباط آن با ضربان قلب و آستانة لاكتات/ مجلة المپيك/
29.- سال چهاردهم/ شماره 1/ ص 19
4-Mori S\ Ohtani Y\ Imanaka K\2002\ Reaction time and anticipatory skills of karate athletes\ Hum Mov Sci\ 21(2)\
213-230.
5-Ravier G\2009\Impressive anaerobic adaptations in elite karate athletes due to few intensive intermittent sessions
added to regular karate training\ Scand J Med Sci Sports\19\ 687–694.بهنام ملكي 1، دكتر محمدتقي اقدسي 2، علي مهري 3، اكبر قوامي 4
1.كارشناس ارشد رفتار حركتي، دانشگاه آزاد اسلامي شهرري، 2. دانشيار دانشگاه تبريز، 3. كارشناس ارشد دانشگاه پيام نور
اردبيل، 4. كارشناس ارشد دانشگاه اروميه

تأثيرماندگاري تمرين ذهني برحفظ عملكرد كاراته كاران نخبه مرد ايراني

چكيده
هدف پژوهش حاضر تعيين اثر ماندگاري تمرين ذهني بر حفظ عملكرد كاراته كاران نخبه مرد بود. روش تحقيق نيمه تجربي و
( 27 ساله) تيم كاراته فولاد مباركه سپاهان در سال ( 1388 - شركت كنندگان اين تحقيق را كليه كاراته كاران نخبه مرد بزرگسال ( 19
در بخش كوميته (مبارزه) تشكيل مي دادند. تعداد آن ها در زمان تحقيق 12 نفر بود. تمرينات نيم فصل رف ت شامل تمرينات
جسمي و ذهني و تمرينات نيم فصل برگشت شامل تمرينات جسمي بود. شركت كنندگان اين تحقيق درغالب يك تيم هفت نفره
و با پنج بازيكن ذخيره در دو نيم فصل رفت وبرگشت سوپر ليگ كاراته كشوري 14 مسابقه تيمي انجام دادند . در اين پژوهش
(OMSAT‐ حجم نمونه برابر با جامعه آماري در نظر گرفته شد. ابزار تحقيق شامل پرسشنامه تصويرسازي و تمرين ذهني اوتاوا
زوج (وابسته) براي مقايسه ميانگين هاي امتيازات كسب شده و از دست داده شده t 3 بود. جهت تجزيه و تحليل داده ها از آزمون )
در سه بخش انفرادي، تيمي شركت كنندگان و تيمي در دو نيم فصل رفت و برگشت استفاده شد. نتايج، تفاوت معناداري را بين
ميانگين هاي امتيازات كسب شده و از دست داده شده در سه بخش ذكر شده در دو نيم فصل رفت و برگشت نشان نداد. اين يافته
مي تواند نشان دهنده ماندگاري تمرين ذهني در نيم فصل برگشت باشد، نتايج تحقيق فوق مي تواند براي مربيان و برنامه ريزان
رشته ورزشي كاراته مورد استفاده قرار گيرد.
بنابراين با توجه به يافته هاي پژوهش هاي مذكور و يافته هاي پژوهش حاضر مي توان نتيجه گرفت در شرايطي كه كاراته كاران
در فضاي و كوران رقابت و مسابقه قرارداشته باشند اثرات سود بخش تمرينات ذهني پس از يك وقفه سه ماهه نيز مي تواند
ماندگار باشد لذا بهتر است كاراته كاران براي توسعه پيشرفت و بهبود عملكرد كه با استفاده از سود بردن از اثرات سود بخش
تمرينات ذهني حاصل مي گردد، اين تمرينات را به صورت پيوسته و مداوم انجام دهند تا بتوانند به موفقيت هاي بالاتري دست
يابند.
كلمات كليدي: كاراته كاي نخبه ، تمرين ذهني، عملكرد ورزشيحسن شاطرزاده 1، دكتر مهدي نمازي زاده 2، دكتر رهره مشكاتي 3، دكتر عباس اسماعيلي 4
1.كارشناس ارشد تربيت بدني و مربي سابق تيم ملي كاراته، 2. دانشيار دانشگاه آزاد واحد خوراسگان، 4. استاديار دانشكده علوم
پزشكي دانشگاه اصفهان

مداخله نروفيدبك در مهارت هاي رواني و اجراي رزمي كاران


چكيده
نروفيدبك فرآيند ثبت و برگشت دادن اطلاعات بيولوژيكي به تمرين كننده است و به عنوان روشي مطرح در حيطه روانشناسي
فيزيولوژيك از دهه 1960 به بعد رشد كرده است. استفاده از بيوفيدبك و نروفيدبك در روانشناسي ورزش به سرعت گسترش مي
يابد و هدف آن كاهش ميزان تنش عضلاني، استرس و اضطراب رقابتي است. نروفيدبك قابليت بازآموزي فعاليت امواج مغزي
براي افزايش عملكرد مطلوب در ورزشكاران رشته هاي ورزشي مختلف را داراست.
آموزش نروفيدبك تكنيك شرطي سازي عاملي است. نمايش اين امواج روي صفحه مانيتور فقط چند هزارم ثانيه پس از توليد
آن ها، به ما اين امكان را مي دهد كه از طريق فرايند شرط يسازي عاملي فعاليت امواج مغزي را به طور ناهوشيار تغيير دهيم. با
استفاده از بازداري يا تقويت فعاليت امواج مغزي، نروفيدبك منجر به تغيير در فعاليت مغزي شده، سرعت بهبود عملكرد را
افزايش داده و در نتيجه فرد را به اجراي مطلوب نزديك مي سازد. براساس مطالعات انجام شده، روانشناسي ورزش نروفيدبك را
ابزار مهمي در كمك به ورزشكاراني از قبيل تيراندازان، گلف بازان و رزمي كاران براي يادگيري كنترل سطح فعاليت، مديريت
احساسات و نوسانات روحيه و نهايتا اطمينان از آمادگي فيزيولوژيكي بدن براي اجراي مطلوب مي داند.
امروزه تفاوت فيزيكي زيادي بين قهرمانان ورزشي وجود ندارد و شرايط فيزيكي و تجارب ورزشكاران سطوح بالا همانند است،
آنچه اهميت پيدا مي كند آمادگي هاي ذهني و رواني افراد است. يكي از مهم ترين عوامل عملكرد بهينه رزمي كاران در ميدان
رقابت، تنظيم توجه به گونه اي است كه تلاش هوشيارانه كمي نياز باشد. پردازش هوشيارانه اطلاعات، منجر به حركات بيشتر
عضلات و درگيري زياد نيمكره چپ، قبل و در حين انجام تكليف شده و درنتيجه عملكرد فرد ضعيف مي شود. به عبارت ديگر،
اثربخشي كنترل دقيق و هوشيارانه حركات بدني كمتر از كنترل ناهوشيار و خودكار حركات بدني است و باعث افزايش اضطراب
و افت عملكرد فرد مي شود. اضطراب بوجود آمده، هيجانات منفي را به همراه آورده و ورزشكار را مجبور مي سازد تا به جاي
توجه به محركات بيروني، توجه خود را معطوف افكار و هيجانات منفي خود كند و در كل يك بازي احساسي و ناموفق ارائه
دهد. در صورتيكه در عملكرد بهينه، ورزشكار بر حركات خود تمركز نكرده و تمام توجه خود را معطوف به اهداف خارجي
مي كند. ورزشكاران زبده اغلب حركات پيچيده را طوري انجام مي دهند كه به نظر مي رسد بدون كمترين هوشياري و بصورت
مي گويند. اين افراد، بجاي توجه « خودكار شدن رفتار » خودكار انجام مي شوند. به اين حالت اصطلاحاً بودن در زون يا
هوشيارانه به حركات دروني (مثل سر، دس تها و پاها)، بر جنبه هاي خارجي از قبيل حركات حريف و عكس العمل هايش توجه
دارد. چراكه در هنرهاي رزمي فرد نيازمند بكارگيري تاكتيك ها و استراتژي هاي پيچيده ، تكنيك هاي كامل، فريب دادن حريف و
داشتن خلاقيت است. يكي از نكات مهم پيروزي، تصميم گيري به موقع و واكنش سريع بر مبناي تصميم خود يا حركت انجام
مجموعه مقالات اولين همايش ملي علم و كاراته ، اول تا سوم آبان 1390 دانشگاه تبريز
شده توسط حريف است. هركدام از امواج مغزي (بتا، آلفا، تتا و دلتا) بايد در سطح خاصي از فعاليت خود باشند تا اين وضعيت
حاصل شود و فرد بهترين اجراي خود را به نمايش گذارد.
بيوفيدبك) با بازآموزي فعاليت امواج مغزي براي رسيدن به سطح فعاليت مناسب، مي تواند ورزشكار را براي EEG) نوروفيدبك
رسيدن به اين حالت كمك كند. با استفاده از پروتكل هاي مختلف نروفيدبك در طيف وسيعي مي توان به بهبود تمركز، توجه،
اجراي شناختي، بهبود تعادل در حركات و اجراهاي مختلف، كاهش اضطراب و در نتيجه افزايش كارآيي ورزشكار دست يافت.
در ورزش هايي همانند كاراته و ساير هنرهاي رزمي كنترل سطح انگيختگي و باقي ماندن در محدوده مناسب آن منجر به تصميم
گيري صحيح و برتري فرد بر حريف مي گردد. بنابراين اغلب پروتكل هاي نروفيدبك كه در تسهيل كسب توجه، تعادل، عملكرد
و كاهش اضطراب و نوشخوارهاي رواني استفاده مي شود براي به دست آوردن اوج اجرا و بهبود عملكرد ورزشكاران مفيد
خواهند بود.
آموزش نروفيدبك احتمالا آثار سودمندي جهت كاهش اضطراب و افزايش توجه و تعادل براي ورزشكاران خواهد داشت. به نظر
مي رسد اين روش مي تواند به عنوان يك برنامه تمريني مكمل در كنار ديگر برنامه هاي تمريني بكار رفته و بخش اصلي رژيم
تمريني ورزشكار باشد تا موفقيت بيشتر فرد را به دنبال داشته باشد. با توجه به غير تهاجمي بودن اين روش مي توان آن را
جايگزين مناسبي براي روش هايي از قبيل مصرف دارو در كنترل اضطراب و افزايش توجه قرار داد. تاثير مداخله نروفيدبك در
درازمدت به عنوان يك مداخله خود تنظيم مغز در ارتقا سطح اجرا موثر بوده و مي توان بيان كرد عاملي كمكي براي تسريع
افزايش تمركز و بهينه سازي عملكرد خواهد بود.
بيوفيدبك، كاراته، هنرهاي رزمي EEG ، كلمات كليدي: نروفيدبك
منابع
1-Blumenstein. B., Bar-Eli. M., Tenenbaum. G. (2002). Brain and body in sport and exercise, biofeedback
applications in performance enhancement. John Wiley & Sons, Ltd. 10-12, 18-21, 37-74.
2-D. Corydon Hammond. D.C., Bodenhamer-Davis. G., Gluck. G., Stokes. D., Hunt. S. (2011). Standards of
Practice for Neurofeedback and Neurotherapy: A PositionPaper of the International Society for Neurofeedback &
Research. Journal of Neurotherapy. 15:54–64,
3-Deeny S.P. Haufler A. J. Saffer M. Hatfield B. (2009), Electroencephalographic coherence during visuomotor
performance: A comparison of cortical-cortical communication in experts and novices. Journal of motor behavior,
41, 2, 106-116.
4-Dupee. M. (2008). Exploring a bio/Neurofeedback training intervention to enhance psychological skills and
performance in sport. University of Ottawa. AAT MR 48451.
5-Fink. A., Graif. B., Neubauer. A.C. (2009). Brain correlates underlying creative thinking: EEG alpha activity in
professional vs. novice dancers. NeuroImage 46, 3, 854-862.
6-Hammond. D.C., (2007). Neurofeedback for the enhancement of athletic performance and physical balance. 1 (1):
1-9
مجموعه مقالات اولين همايش ملي علم و كاراته ، اول تا سوم آبان 1390 دانشگاه تبريزدكتر مهتا اسكندرنژاد
استاديار دانشگاه تبريز

• 7‌ ‌اشتباه باور نكردنی درباره خواب‌
  - خواب؛ هر چه بیشتر، بهتر: كاش همین‌طور بود! ولی مطالعات نشان می‌دهد احتمال مرگ زودرس در آنهایی كه بیش از8 ‌ساعت در شبانه‌روز می‌خوابند،بیشتر است. ‌
  
  2 - خوش به حال فلانی، هنوز سرش به بالش نرسیده،خوابش می‌برد! ‌اتفاقا این نشان می‌‌دهد كه فلانی‌،خواب خوبی ندارد.این كه آدم هنوز سرش به بالش نرسیده خوابش ‌ببرد، یكی از نشانه‌های خواب‌آلودگی است كه باید تحت بررسی قرار بگیرد.مدت زمانی كه طول می‌كشد ‌تا خوابمان ببرد،نباید كمتر از 5 دقیقه یا بیشتر از30 دقیقه باشد.پزشكان،مقادیر كمتر و بیشتر از ‌این محدوده را غیرطبیعی می‌دانند.‌
  
  3 - چقدر كم می‌خوابی! همه آدم‌ها حداقل به 8 ساعت خواب شبانه احتیاج دارند! ‌هیچ عدد قطعی و واحدی وجود ندارد كه بشود روی آن قسم خورد.میزان نیاز به خواب در افراد مختلف، ‌متفاوت است.به خودتان رجوع كنید، اگر حس می‌كنید كه هر روز بعدازظهر خسته و خواب‌آلود ‌می‌شوید، بدانید كه احتمالا الگوی خواب‌تان غلط است.‌
  
  4 - چقدر زیاد می‌خوابی، نخبه‌ها فقط روزی 3،‌ 4 ساعت می‌خوابند! ‌شاید مارگارت تاچر و بیل كلینتون و چند نفر از مشاهیر هالیوودی جزء نخستین كسانی باشند كه رسانه‌های ‌غربی،درباره كم‌ خوابیدن آنها زیاد حرف زدند.اما واقعیت این است كه از نظر پزشكان، این قبیل افراد ‌معمولا عملكرد بهتری نسبت به سایرین ندارند. كم‌خوابی،سلامت شما را تهدید می‌‌كند و ‌تمركزتان را پایین می‌آورد. كم‌خوابی حتی می‌تواند بیمارتان كند و به سیستم ایمنی‌ شما آسیب ‌بزند.
  
  ‌5- من خوابم خوب است؛ فقط شب‌ها چند بار از خواب می‌پرم! ‌به چنین خوابی نمی‌گویند خواب خوب. خوابی خوب است كه تداوم مناسبی داشته باشد.بیدار شدن مكرر ‌در حین خواب از علائم شایع اختلال خواب است و بیشتر آنهایی كه شب‌ها بیش از یك بار از ‌خواب می‌پرند، به نوعی اختلال خواب دچارند.
  
  6- كم‌‌خوابی فقط یك چاره دارد؛ قرص خواب! ‌‌ تاثیر داروهای خواب‌آور، كوتاه‌ مدت است و كم‌كم بدن به دارو عادت می‌كند و دیرتر به آن جواب می‌دهد. از ‌طرفی،اگر بدن به دارو عادت ‌كند؛ قطع آن اوضاع را بدتر می‌كند. پس برای درمان قطعی، فقط باید به پزشك ‌مراجعه كرد تا علت اصلی بی‌‌خوابی شناخته و درمان شود.
  
  ‌7- كم‌‌خوابی از آن دردهایی است كه چاره ندارد‌ و باید با آن ساخت! ‌اما توصیه‌های دیگری هم هست كه می‌تواند اوضاع خواب‌تان را رو به ‌راه كند: ‌پرهیز از نوشیدن چای،قهوه، نوشابه وخوردن شكلات در ساعات نزدیك به خواب. خودداری از مصرف غذاهای سنگین و كشیدن سیگار در ساعات نزدیك به خواب.‌رعایت نظم خواب؛ خوابیدن در یك ساعت ثابت، اختصاص دادن اتاق خواب به خوابیدن و اجتناب از كارهای ‌دیگری مثل تماشای تلویزیون و كار در آن اتاق ‌‌و بالاخره این كه اگر بیش از نیم ساعت در رختخواب ماندید و خوابتان نبرد و احساس خواب‌آلودگی هم ‌نكردید، باید از اتاق خواب خارج شوید وتا وقتی احساس خواب‌آلودگی نكرده‌اید،به رختخواب برنگردید.